Việt Nam là nước xếp hạng top đầu thị trường mới nổi, tốc độ phát triển của ngành logistics ở Việt Nam những năm gần đây đạt khoảng 14-16%, quy mô khoảng 40-42 tỷ USD/năm (Bộ Công Thương). Trong bối cảnh đó, một xu hướng mới được dự đoán sẽ định hình tương lai ngành logistics xuất hiện: hệ thống tự hành. Câu chuyện thành công của hợp tác phát triển hệ thống vận chuyển hàng hóa hàng không tự động giữa FedEx và Elroy Air là bài học kinh nghiệm cho Doanh nghiệp trong quá trình ứng dụng hệ thống tự hành tại Việt Nam. 

Hệ thống tự hành và ứng dụng trong ngành công nghiệp Logistics 

Hệ thống tự hành là một hệ thống tự động hoá được thiết kế để thực hiện các nhiệm vụ mà trước đây yêu cầu sự can thiệp của con người một cách tự động và độc lập. Các hệ thống tự hành thường sử dụng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo, máy học, cảm biến, và điều khiển tự động để tự động hóa quy trình vận hành, quản lý, và điều khiển các thiết bị và hệ thống.

Trong ngành công nghiệp logistics, hệ thống tự hành thường bao gồm các giải pháp như robot tự lái (AGV), xe tải tự lái, hệ thống quản lý kho tự động và các thiết bị tự động hóa khác nhằm tối ưu hóa quy trình vận chuyển, lưu trữ và xử lý hàng hóa. Mục tiêu chính của hệ thống tự hành là tăng cường hiệu suất, độ chính xác và tính linh hoạt trong các hoạt động logistics, giúp các doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Theo Báo cáo “Autonomous System Market 2024-2032” - MarkWide Research, quy mô thị trường Hệ thống tự hành đạt 22,01 tỷ USD vào năm 2023 và phát triển mạnh mẽ đến năm 2030, ước tính đạt 59,54 tỷ USD. Thị trường hệ thống tự hành dự kiến sẽ chứng kiến tốc độ CAGR (Tốc độ tăng trưởng kép hàng năm) đáng kể đạt 15,28%. 

Các công ty công nghệ và logistics hàng đầu như DHL, Amazon, UPS và FedEx đã đầu tư hàng tỷ đô la vào nghiên cứu và phát triển các giải pháp tự hành. Trong cùng một thời gian, doanh thu từ các giải pháp tự động hóa trong ngành logistics đang tăng trưởng mạnh mẽ, đạt hàng trăm tỷ đô la và dự kiến ​​sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới.

FedEx hợp tác cùng Elroy Air ứng dụng hệ thống tự hành

Sự tăng trưởng theo cấp số nhân của thương mại điện tử đã thúc đẩy nhu cầu về các giải pháp vận chuyển nhanh chóng, hiệu quả trong tất cả các giai đoạn của chuỗi cung ứng. FedEx tin rằng việc liên tục thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tự động hóa sẽ cải thiện độ chính xác, hiệu quả và năng suất của tập đoàn. Đứng trước bối cảnh đó, FedEx Express (công ty con của FedEx Corp) đã hợp tác với Elroy Air nhằm phát triển hệ thống vận chuyển hàng hóa hàng không tự động.

Joe Stephens, Phó chủ tịch cấp cao, kế hoạch toàn cầu, kỹ thuật và công nghệ của FedEx Express cho biết: "FedEx lấy Đổi mới sáng tạo là hạt nhân phát triển và chúng tôi luôn hướng tới các công nghệ mới giúp phát triển ngành logistics thông qua việc cải thiện độ an toàn, hiệu quả và dịch vụ khách hàng. Chúng tôi mong muốn được tiếp tục thử nghiệm và học hỏi trong suốt quá trình hợp tác của chúng tôi với Elroy Air."

Qua quá trình hợp tác, Elroy Air đã công bố máy bay tự hành Chaparral vào tháng 1 năm 2022. Máy bay Chaparral là một hệ thống chở hàng trên không eVTOL có thể tự động nhận 300-500 pound hàng hóa và vận chuyển bằng đường hàng không với khoảng cách lên tới 300 dặm. Chaparral có khả năng thực hiện các chuyến bay tầm xa hơn mà không cần cơ sở hạ tầng bổ sung, chẳng hạn như sân bay hoặc trạm sạc.

Kofi Asante, Phó Giám đốc Chiến lược và Phát triển Kinh doanh của Elroy Air cho biết: “Chúng tôi tự hào được hợp tác với FedEx để xây dựng thế hệ dịch vụ logistics, chuyển phát nhanh tiếp theo. Khi không bị giới hạn bởi cơ sở hạ tầng, giao thông, các trạm sạc chuyên dụng,.. Logistics có thể tiếp cận nhiều người hơn, nhanh hơn bao giờ hết. Chúng tôi và FedEX mong muốn được hợp tác cùng nhau để tạo ra một tương lai mới cho logistics thế giới". 

Từ “bắt trend” đến bắt đầu ứng dụng trong môi trường logistics 

Giải pháp giúp Doanh nghiệp bứt phá có thể không đến từ nội bộ, không đến từ những quy trình truyền thống mà có thể đến từ nguồn lực bên ngoài, từ những xu hướng đang định hình tương lai. Từ câu chuyện Đổi mới sáng tạo của FedEx, Doanh nghiệp Việt nói chung và đặc biệt Doanh nghiệp logistics có thể rút ra những điểm cơ bản trong việc dẫn đầu áp dụng xu hướng hệ thống tự hành, đưa Đổi mới sáng tạo trở thành một phần lõi DNA của tổ chức. 

Trong logistics, hệ thống tự hành sẽ hoạt động hiệu quả nhất trong 3 khâu chính: 

1. Vận tải: 

Hệ thống tự hành Logistics hiện hữu rõ nét trong hoạt động vận tải, đặc biệt là vận tải đường bộ tự thông qua quy trình lấy hàng - giao hàng tiết kiệm đến 50% thời gian và năng lượng bằng hệ thống tự hành.

Xe tự vận hành, không người lái, là một ví dụ điển hình của khâu vận tải. Bằng cách áp dụng các công nghệ tiên tiến như cảm biến, máy học và thị giác máy, hệ thống này không chỉ cải thiện mức độ an toàn mà còn giảm thiểu tai nạn và lỗi tác động chủ quan bởi con người. Nhờ vào khả năng phân tích dữ liệu lớn và đánh giá tuyến đường một cách tự động, các doanh nghiệp có thể tối ưu hóa lộ trình vận chuyển hàng hoá của mình, đồng thời tiết kiệm thời gian và nguồn lực.

Tự hành logistics cũng tích hợp trong hệ thống quản lý vận tải (TMS), mang lại lợi ích đáng kể cho doanh nghiệp. Việc tự động cập nhật thông tin và thông báo tình trạng hàng hoá trong thời gian thực không chỉ giảm thiểu sai sót mà còn giúp quản lý dễ dàng nắm bắt và phân tích dữ liệu để đưa ra các quyết định chiến lược.

2. Kho lưu trữ: 

Bằng cách áp dụng các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), máy học (Machine Learning), IoT (Internet of Things), và robot hóa, các doanh nghiệp có thể tối ưu hóa quản lý kho bãi một cách hiệu quả và hiệu suất cao.

Một trong những ứng dụng quan trọng của logistics tự động hoá trong quản lý kho bãi là việc sử dụng hệ thống tự động nhận diện và định vị hàng hóa. Các công nghệ như RFID (Radio Frequency Identification) hoặc các công nghệ tương tự có thể được triển khai để giám sát vị trí và di chuyển của hàng hóa trong kho bãi một cách tự động, giúp giảm thiểu thời gian và công sức cần thiết cho việc kiểm tra và tìm kiếm hàng hóa.

Kho hàng tự động cho phép các yêu cầu xuất, nhập, lưu trữ hàng được ghi lại trong hệ thống và thực hiện các yêu cầu mà không cần thông qua bất cứ người thủ kho nào. Robot tự động cũng đặc biệt hỗ trợ người lao động trong việc nâng hàng nặng và di động hàng hoá tới mọi điểm trong kho hàng một cách chính xác.

Hơn nữa, việc sử dụng dữ liệu từ IoT để theo dõi và phân tích hoạt động trong kho bãi cũng mang lại lợi ích lớn. Dữ liệu về lưu lượng hàng hóa, nhiệt độ, độ ẩm và các yếu tố khác có thể được thu thập và phân tích để cải thiện quy trình quản lý kho bãi, đồng thời đảm bảo điều kiện lưu trữ hàng hóa được duy trì ổn định.

Tóm lại, việc áp dụng các công nghệ tự động hoá trong quản lý kho bãi không chỉ giúp tăng cường hiệu suất và hiệu quả mà còn mang lại nhiều lợi ích khác như giảm thiểu sai sót, tiết kiệm chi phí và cải thiện trải nghiệm của khách hàng.

3. Khâu tổ chức, quản lý dữ liệu:

Hệ thống thông tin giúp đưa ra cảnh báo, hỗ trợ lập kế hoạch và quản lý các thành phần của chuỗi cung ứng đảm bảo hàng hóa lưu thông một cách trơn tru nhất.

Ứng dụng hệ thống tự hành vào quản lý kho bãi không chỉ giúp ghi chép lại thông tin về máy móc và hàng hoá thông qua cảm biến IoT một cách tiện lợi, mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho người giám sát trong việc quản lý quy trình vận hành. Điều này thể hiện qua khả năng cung cấp cảnh báo, dự báo, hỗ trợ lập kế hoạch và quản lý các thành phần trong chuỗi cung ứng. Tích hợp với trí tuệ nhân tạo AI, hệ thống này đảm bảo sự lưu thông hàng hoá một cách tối ưu và giúp người quản lý đưa ra các quyết định hiệu quả dựa trên dữ liệu chính xác và chi tiết.

Hơn nữa, việc tự động thu thập và kết nối thông tin của toàn bộ các bên liên quan trong chuỗi cung ứng tạo ra một chuỗi khối Blockchain. Điều này không chỉ tăng cường minh bạch trong quản lý kho bãi mà còn tạo ra một nền tảng tin cậy cho việc truy xuất nguồn gốc hàng hoá. Nhờ vào sự minh bạch này, sự tin tưởng giữa các bên liên quan, từ bên sản xuất đến nhà cung cấp và từ đại lý đến khách hàng, được xây dựng và củng cố, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ.

Bên cạnh đó, hệ thống thông tin cũng cung cấp sự hỗ trợ trong việc lập kế hoạch và quản lý mọi yếu tố trong chuỗi cung ứng. Từ việc dự đoán nhu cầu của khách hàng đến việc quản lý đặt hàng, lập lịch giao nhận và quản lý tồn kho, các quyết định có thể được đưa ra dựa trên dữ liệu chính xác và chi tiết. Điều này giúp tối ưu hóa quy trình, tăng cường hiệu suất và giảm thiểu lãng phí, từng bước mở ra cơ hội tăng cường cạnh tranh và phát triển bền vững cho doanh nghiệp.

Để đạt được hiệu quả tối đa với hệ thống tự hành trong Logistics

Đầu tiên, cần hiểu rõ và đánh giá đúng nhu cầu thị trường: Doanh nghiệp logistics ở Việt Nam cần phải liên tục đánh giá và hiểu rõ nhu cầu thị trường, đặc biệt là trong bối cảnh thương mại điện tử đang phát triển mạnh mẽ. Đây có thể coi là mấu chốt giúp tổ chức nhận biết được những cơ hội mới và áp dụng các giải pháp đổi mới sáng tạo - đáp ứng nhu cầu của khách hàng một cách nhanh chóng và chính xác.

Tiếp theo, ứng dụng Đổi mới sáng tạo Mở - hợp tác với đối tác và công ty công nghệ: Để nhanh chóng tiếp cận các công nghệ mới và giải pháp đổi mới, các doanh nghiệp logistics tại Việt Nam có thể tìm kiếm cơ hội hợp tác với các công ty công nghệ hoặc các đối tác có kiến thức chuyên sâu trong lĩnh vực mới. Việc hợp tác giúp chia sẻ rủi ro và tận dụng tối đa tiềm năng của các giải pháp mới.

Sau đó, thử nghiệm, đánh giá và tinh chỉnh: Việc thử nghiệm các giải pháp mới trong môi trường thực tế là khâu quan trọng để đánh giá hiệu suất và khả năng áp dụng thực tế của chúng. Doanh nghiệp logistics cần có kế hoạch thử nghiệm cẩn thận và liên tục điều chỉnh chiến lược của mình dựa trên kinh nghiệm thu được từ các thử nghiệm.

Quan trọng hơn hết, tập trung vào trải nghiệm khách hàng: Trong quá trình phát triển và áp dụng các giải pháp mới, doanh nghiệp logistics ở Việt Nam không nên quên tập trung vào việc cải thiện trải nghiệm của khách hàng. Việc đáp ứng nhanh chóng và hiệu quả các yêu cầu của khách hàng sẽ giúp tạo ra lợi thế cạnh tranh và tạo lòng tin từ phía khách hàng.

>> Khám phá thêm về hệ thống tự hành và cập nhật thông tin mới nhất về các xu hướng mới thế giới BANI trong Báo cáo Đổi mới sáng tạo Mở Việt Nam 2023. Báo cáo này không chỉ cung cấp cơ sở dữ liệu chiến lược cho các doanh nghiệp tại Việt Nam, mà còn tổng hợp các tiềm năng và thách thức đối với doanh nghiệp và tập đoàn thông qua việc phân tích chi tiết về các xu hướng đổi mới sáng tạo và công nghệ trên toàn cầu, cũng như tình hình cụ thể tại Việt Nam

>> Giải pháp giúp Doanh nghiệp của bạn bứt phá có thể không đến từ nội bộ. Ứng dụng Đổi mới sáng tạo Mở ngay với BambuUP- Đơn vị tiên phong cung cấp những ý tưởng & giải pháp Đổi mới sáng tạo cập nhật nhất giúp các Doanh nghiệp/ Tổ chức tăng tốc các hoạt động ĐMST hiệu quả. 

Trúc Uyên