📌 Innovations Of The Week (Tuần 2/Tháng 8): Hàng tỷ phụ nữ không được thực hiện các xét nghiệm quan trọng trong vòng 12 tháng qua để phát hiện các bệnh có nguy cơ đe dọa đến tính mạng là kết quả được, theo chỉ số sức khỏe phụ nữ toàn cầu Hologic phản ánh. 

Trước thực trạng nhiều phụ nữ không tiếp cận được các kênh y tế chính thức, nhiều startup đang quay sang xây dựng một “thế lực mới” để giải quyết vấn đề này: Femtech. 

Từ giải pháp sàng lọc ung thư cổ tử cung, ung thư vú và hỗ trợ giai đoạn hậu sản, tiền mãn kinh,... có trở thành xu hướng mới định hình tương lai của chăm sóc sức khỏe phụ nữ? Mời bạn tìm đọc qua bản tin Innovations Of The Week tuần này! 

1. Hệ thống sàng lọc ung thư cổ tử cung sử dụng AI

Ung thư cổ tử cung là loại ung thư phổ biến thứ tư ở phụ nữ trên toàn thế giới; và ở Việt Nam, mỗi năm hơn 2.200 phụ nữ tử vong vì ung thư cổ tử cung.Với khả năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích mẫu tế bào với độ chính xác cao, Genius đã mở ra một kỷ nguyên mới trong việc phát hiện sớm và điều trị ung thư cổ tử cung.

Trước đây, việc phát hiện các tế bào ung thư giai đoạn sớm thường gặp khó khăn do các tế bào này rất nhỏ và dễ bị nhầm lẫn với tế bào bình thường. Tuy nhiên, với Genius, việc phát hiện các tế bào này trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Genius là hệ thống tế bào học kỹ thuật số đầu tiên được FDA chứng nhận, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong cuộc chiến chống lại ung thư cổ tử cung. Bằng việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào quá trình phân tích mẫu tế bào, Genius không chỉ nâng cao độ chính xác của kết quả chẩn đoán mà còn tối ưu hóa quy trình xét nghiệm. Với phương pháp truyền thống, các tế bào đáng ngờ thường bị bỏ qua do các yếu tố chủ quan và sai sót của con người. Tuy nhiên, Hologic cho biết các nghiên cứu đã chỉ ra rằng công nghệ của họ có thể giảm thiểu tỷ lệ kết quả âm tính giả tới gần 30%.Nhờ đó, phụ nữ sẽ được hưởng lợi từ việc phát hiện sớm bệnh và có cơ hội điều trị hiệu quả hơn. 

"Công nghệ của chúng tôi đã có tác động rất lớn đến việc giảm tỷ lệ ung thư ở phụ nữ, và chúng tôi vô cùng phấn khích về tiềm năng của Genius Digital Diagnostics. Hệ thống cung cấp những thông tin chính xác và hữu ích hơn cho các phòng thí nghiệm và chuyên gia y tế để nâng cao chăm sóc bệnh nhân," Tiến sĩ Jennifer Schneiders, Chủ tịch bộ phận giải pháp chẩn đoán của Hologic, cho biết trong thông báo của công ty.

Hệ thống này kết hợp cả công nghệ hình ảnh và trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích các mẫu tế bào Pap. Thay vì gửi mẫu đến phòng thí nghiệm và các nhà khoa học phải quan sát trực tiếp dưới kính hiển vi, hệ thống của Hologic sẽ tạo ra một bản sao kỹ thuật số của mẫu. Sau đó, AI sẽ tự động tìm kiếm và đánh dấu những tế bào bất thường có khả năng gây ung thư cổ tử cung. Cuối cùng, các bác sĩ sẽ xem xét kỹ hơn những tế bào đã được đánh dấu này để đưa ra kết luận chính xác. Điều đặc biệt là các bác sĩ có thể thực hiện việc này ngay tại phòng khám hoặc từ xa, rất thuận tiện.

Theo Hologic, công nghệ Genius là hệ thống tế bào học kỹ thuật số hỗ trợ AI đầu tiên vượt qua được sự kiểm duyệt của FDA. Hệ thống này trước đó đã đạt được chứng nhận CE vào năm 2020 và bắt đầu triển khai tại châu  u một năm sau đó.

2. Ứng dụng hỗ trợ phụ nữ da đen vượt qua giai đoạn hậu sản 

Báo cáo MBRACE-UK đã phơi bày một thực tế: Phụ nữ da đen phải đối mặt với nguy cơ tử vong cao gấp 3,7 lần trong quá trình sinh nở so với phụ nữ da trắng. Jade Kearney - một phụ nữ da màu bắt đầu trải qua chứng trầm cảm sau sinh khi con gái cô được sáu tháng tuổi, cô nhận ra có rất ít nhà trị liệu được đào tạo để giúp phụ nữ da đen giải quyết các vấn đề về sức khỏe tâm thần. Sự kỳ thị về văn hóa và tình trạng thiếu hụt dịch vụ chăm sóc sức khỏe dành cho phụ nữ da đen sau sinh đã khiến cô cảm thấy như không có lối thoát. Chính những trải nghiệm cá nhân đó đã thôi thúc cô thành lập She Matters để giúp giải quyết vấn đề này.

She Matters là một nền tảng mạng xã hội tập trung vào sức khỏe tâm thần của phụ nữ da đen. Tầm nhìn của She Matters là một xã hội mà mọi bà mẹ, bất kể màu da, đều có cơ hội mang thai và sinh nở an toàn.

Ban đầu, ứng dụng tập trung vào việc hỗ trợ phụ nữ da đen đối phó với chứng lo âu và trầm cảm sau sinh, đồng thời kết nối họ với các nhà trị liệu nhạy bén về văn hóa. Sau đó, She Matters nhận thấy cơ hội để hỗ trợ nhiều vấn đề hậu sản khác. She Matters mở rộng đào tạo các nhà tâm lý học, nhằm đáp ứng nhu cầu đặc biệt của phụ nữ da đen mắc chứng trầm cảm sau sinh. Tổ chức này đã tạo ra một cộng đồng các nhà trị liệu, những người đã được đào tạo trong chương trình cấp chứng chỉ kéo dài 12 tuần, để họ có thể đưa liệu pháp của mình phù hợp về mặt văn hóa với những người phụ nữ da đen.

Jade Kearney, đồng sáng lập của When She Matters chia sẻ: "Chúng tôi đã chuyển hướng sang đào tạo các mạng lưới chăm sóc sức khỏe và các chuyên gia y tế độc lập. Chúng tôi không chỉ tập trung vào các bệnh tâm thần sau sinh như lo âu và trầm cảm, mà còn bao gồm các tình trạng như tiền sản giật và băng huyết – hai bệnh đi kèm sau sinh phổ biến mà phụ nữ da đen thường gặp."

3. Áo ngực thông minh tích hợp công nghệ siêu âm giúp phát hiện sớm ung thư vú

Từ trước đến nay, ung thư vú thường được phát hiện qua chụp X quang, chụp cắt lớp (CT) và lấy mẫu mô tế bào để sinh thiết. Tuy nhiên mới đây, các nhà nghiên cứu người Nigeria đã phát minh ra chiếc áo ngực  Smart Bra mà khi mặc vào, nó có thể báo cho người mặc biết mình bị ung thư vú. Theo đó, chiếc áo ngực thông minh được giới thiệu chứa các cảm biến siêu âm nhỏ quét vú, tiết lộ vị trí của bất kỳ khối u nào.

Smart Bra là sản phẩm được phát triển Nextwear Technology, một công ty thiết bị đeo có trụ sở tại Abuja, Nigeria. Người tạo ra chiếc áo ngực kết hợp công nghệ này là Kemisola Bolarinwa - CEO Nextwear. Bà cho biết đã chứng kiến cảnh mẹ mình mất vì ung thư vú do chẩn đoán muộn vào năm 2017 và điều này đã thôi thúc bà đóng góp một phần sức lực để đẩy lùi căn bệnh này. 

"Người mẹ thân yêu của tôi qua đời vì bệnh ung thư vú vào năm 2017 tại Bệnh viện Đại học College ở Ibadan, Nigeria vì được chẩn đoán muộn. Trong phòng bệnh của cô ấy, tôi thấy phụ nữ ở nhiều lứa tuổi khác nhau, thậm chí cả thanh thiếu niên, đang rên rỉ vì đau đớn vì ung thư vú. Đó là lúc tôi cảm thấy mình cần phải đóng góp một phần sức lực của mình để chống lại căn bệnh này", - CEO Nextwear chia sẻ.

Smart Bra là công nghệ quần áo thông minh được thiết kế để: Giúp phụ nữ kiểm tra tình trạng ngực hàng ngày, phát hiện giai đoạn sớm nhất của ung thư vú, theo dõi tình trạng hàng ngày của bệnh nhân được chẩn đoán và hỗ trợ tự kiểm tra ngực (BSE).

Được biết, chiếc áo ngực thông minh sẽ sử dụng công nghệ để quét và tìm ra những khối u và phải đeo trên ngực tối đa 30 phút để có kết quả. Phương pháp này sử dụng phương pháp không xâm lấn, không đau dựa trên việc theo dõi siêu âm thường xuyên, không giống như công nghệ phát hiện ung thư hiện tại sử dụng bức xạ (tia X) có thể gây hại nhiều hơn là có lợi cho phụ nữ, đặc biệt là những người dưới 50 tuổi. Ứng dụng này cũng có giao diện để truyền kết quả đến bác sĩ.

Hiện tại, phía Nextwear đang tiến hành thử nghiệm với chiếc áo ngực mới này và kết quả rất khả quan khi phát hiện chính xác khoảng 70%. Công ty cũng cho biết đang nỗ lực để sản phẩm có thể phát hiện chính xác 95-97% trường hợp ung thư vú.

4. Thiết bị chẩn đoán sớm tình trạng mãn kinh 

Theo Frost và Sullivan, đến năm 2025, hơn 1 tỷ phụ nữ trên toàn cầu sẽ trải qua thời kỳ mãn kinh. Con số này chiếm khoảng 12 phần trăm dân số thế giới. Tuy nhiên, theo FemTech Analytics, chỉ 6% các công ty femtech của thế giới tập trung giải quyết các vấn đề liên quan đến thời kỳ mãn kinh ở phụ nữ. Tiến sĩ Mabel Yen Ngoc Nguyen cùng với Fandi Feng đã đồng sáng lập EloCare tại Singapore sau khi nhận ra phân khúc còn bỏ ngỏ này trên thị trường femtech. EloCare đang phát triển một thiết bị đeo được theo dõi nhiệt độ cơ thể, huyết áp và các biến số khác của phụ nữ để cung cấp "điều trị dữ liệu cá nhân hóa cho mãn kinh", Mabel cho biết. Mục tiêu là người dùng có thể theo dõi các cơn nóng và các triệu chứng khác, sau đó đi khám bác sĩ với dữ liệu về tình trạng của mình, với hy vọng nhận được chẩn đoán chính xác hơn và điều trị phù hợp. 

"Mãn kinh ảnh hưởng đến mỗi phụ nữ khác nhau. Nhiều phụ nữ không hiểu rõ các triệu chứng của mình, vì vậy có thể phải đi khám bác sĩ nhiều lần để được chẩn đoán mãn kinh, chưa kể đến việc được kê đơn điều trị phù hợp.", Mabel Yen Ngoc Nguyen, CEO của startup, chia sẻ. 

“Trong suốt quá trình R&D, chúng tôi đã phát hiện ra nhiều vấn đề chăm sóc sức khỏe hơn trong quá trình lão hóa và chăm sóc mãn tính có thể được giải quyết bằng cơ sở hạ tầng IoMT của chúng tôi. Hiện chúng tôi đang làm việc với các đối tác lâm sàng của mình để cung cấp dịch vụ chăm sóc tốt hơn”, Mabel, Tổng giám đốc điều hành và Đồng sáng lập EloCare cho biết.

--------------------------

Trúc Uyên