Bã cà phê – phế phẩm quen thuộc tưởng chừng vô giá trị – đang trở thành “phép phẩm xanh” trong nỗ lực giảm thiểu ô nhiễm và thay thế các tài nguyên không bền vững. Từ dầu cọ đến nhiên liệu sinh học, những giải pháp mới từ bã cà phê mở ra hướng đi bền vững cho một loạt các ngành công nghiệp như: Thực phẩm, mỹ phẩm và năng lượng sạch.

1. Dầu sinh học từ bã cà phê

Revive Eco, một startup tại Vương Quốc Anh, đã tìm ra giải pháp đột phá trong việc xử lý bã cà phê, mang lại giá trị mới cho nguyên liệu này bằng cách tái chế và biến nó thành sản phẩm thay thế dầu cọ. Được biết đến là một trong những startup tiên phong trong lĩnh vực tái chế sinh học, Revive Eco đang góp phần thay đổi ngành công nghiệp thực phẩm, đồ uống, mỹ phẩm và dược phẩm bằng cách giảm thiểu sử dụng dầu cọ – một nguồn nguyên liệu có tác động nghiêm trọng đến môi trường và rừng nhiệt đới.

Dầu cọ từ lâu đã là thành phần thiết yếu trong nhiều sản phẩm tiêu dùng, nhưng việc sản xuất nó thường gắn liền với tình trạng phá rừng, mất đa dạng sinh học, và lượng khí thải carbon cao. Revive Eco đã nắm bắt được thách thức này và tìm cách thay thế dầu cọ bằng một nguyên liệu bền vững hơn – bã cà phê. Với công nghệ độc quyền của mình, startup này thu gom bã cà phê từ các quán cà phê và cơ sở kinh doanh thực phẩm, sau đó tái chế chúng thành dầu có thể sử dụng trong nhiều ngành công nghiệp. Quy trình này không chỉ giúp tận dụng bã cà phê, vốn là loại rác thải hữu cơ phổ biến, mà còn góp phần giảm lượng carbon phát thải từ việc sản xuất và tiêu thụ dầu cọ.

Sản phẩm từ bã cà phê của Revive Eco có thể ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực thực phẩm, đồ uống, mỹ phẩm và dược phẩm, đáp ứng nhu cầu của thị trường tiêu dùng bền vững. Ngoài việc thân thiện với môi trường, dầu tái chế từ bã cà phê còn có tính ổn định cao và chứa nhiều hợp chất có lợi, mang lại những giá trị bổ sung so với dầu cọ truyền thống. Theo chia sẻ từ đội ngũ sáng lập Revive Eco, mục tiêu của họ là tạo ra một mô hình kinh doanh bền vững không chỉ bảo vệ môi trường mà còn mở rộng quy mô thu gom và tái chế rác thải hữu cơ, đưa Scotland trở thành quốc gia đi đầu trong tái chế xanh.

Với tiềm năng phát triển lớn, Việt Nam có thể học hỏi mô hình của Revive Eco để ứng dụng vào nền kinh tế tuần hoàn. Là một trong những quốc gia tiêu thụ cà phê hàng đầu thế giới, Việt Nam cũng sản xuất lượng bã cà phê khổng lồ mỗi năm. Nếu tận dụng nguồn bã cà phê này để sản xuất các sản phẩm thay thế dầu cọ và phát triển hệ sinh thái tái chế, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ không chỉ tăng cường sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế mà còn đóng góp vào bảo vệ rừng và hệ sinh thái toàn cầu. Việc đầu tư vào công nghệ tái chế và xây dựng chuỗi cung ứng bền vững sẽ là bước tiến quan trọng cho ngành công nghiệp thực phẩm, đồ uống, và mỹ phẩm của Việt Nam trong dài hạn.

2. Cốc làm từ bã cà phê

Coffee Kreis, một startup đến từ Hoa Kỳ, đang tiên phong trong việc tận dụng bã cà phê – một loại rác thải phổ biến từ ngành công nghiệp thực phẩm và đồ uống – để sản xuất cốc và ly tái sử dụng, thay thế cho các sản phẩm nhựa dùng một lần. Với mục tiêu giảm thiểu lượng rác thải nhựa, Kreis Cup đã phát triển sản phẩm cốc tái sử dụng thân thiện với môi trường, góp phần đáng kể vào việc bảo vệ hành tinh và xây dựng lối sống bền vững.

Cốc của Kreis Cup được sản xuất từ hỗn hợp bã cà phê và các vật liệu sinh học khác, không chỉ mang đến tính bền vững mà còn có độ bền và khả năng cách nhiệt cao. Đây là giải pháp lý tưởng cho các quán cà phê và người tiêu dùng ưa chuộng những sản phẩm bền vững. Thay vì chỉ dùng một lần rồi bỏ đi như các cốc nhựa truyền thống, cốc của Kreis Cup có thể tái sử dụng nhiều lần, góp phần giảm thiểu ô nhiễm nhựa và lượng rác thải rắn.

Theo đội ngũ sáng lập của Kreis Cup, việc sử dụng bã cà phê không chỉ tận dụng rác thải hữu cơ mà còn tạo ra một chu trình sản xuất tuần hoàn, biến phế thải thành sản phẩm có giá trị. Điều này không chỉ mang lại lợi ích môi trường mà còn thúc đẩy ý thức bền vững trong cộng đồng, nhất là khi các sản phẩm tiêu dùng tái sử dụng ngày càng được ưu tiên.

Việt Nam, với tư cách là một trong những nước sản xuất và tiêu thụ cà phê lớn nhất thế giới, có tiềm năng lớn để áp dụng mô hình tương tự. Bằng cách tận dụng nguồn bã cà phê khổng lồ hàng năm, các doanh nghiệp Việt Nam có thể sản xuất các sản phẩm như cốc tái sử dụng, phục vụ cho ngành công nghiệp thực phẩm và đồ uống. Đây không chỉ là cơ hội để phát triển các sản phẩm thân thiện với môi trường mà còn giúp các thương hiệu trong nước nâng cao giá trị, đón đầu xu hướng tiêu dùng xanh đang ngày càng phổ biến trên thế giới.

Việc chuyển đổi sang sản phẩm tái chế bã cà phê sẽ giúp ngành công nghiệp tiêu dùng Việt Nam giảm thiểu ô nhiễm nhựa, nâng cao sức cạnh tranh quốc tế và đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển bền vững toàn cầu.
3. Viên nén - Nhiên liệu sinh học từ bã cà phê

Bio-bean, một startup tại Anh, đã tìm ra giải pháp độc đáo nhằm chuyển hóa bã cà phê – nguồn rác thải phổ biến từ ngành cà phê – thành nhiên liệu sinh học, như viên nén và nhiên liệu lỏng cho hệ thống sưởi và các ứng dụng công nghiệp. Startup này hướng tới giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và thúc đẩy nguồn năng lượng sạch, góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường và khí thải carbon.

Sáng kiến của Bio-bean khai thác nguồn nguyên liệu tái tạo từ bã cà phê để sản xuất viên nén sinh học (coffee logs), được dùng làm nhiên liệu sưởi ấm thay thế cho than đá và các loại nhiên liệu không bền vững khác. Ngoài ra, Bio-bean còn sản xuất nhiên liệu sinh học lỏng, có thể sử dụng cho các lò sưởi công nghiệp và các ứng dụng cần nguồn năng lượng ổn định. Theo đội ngũ sáng lập Bio-bean, quy trình này không chỉ giúp xử lý lượng lớn bã cà phê mà còn giảm phát thải từ các nhiên liệu hóa thạch, mang lại hiệu quả kép cho cả môi trường và nền kinh tế tuần hoàn.

Quá trình chuyển hóa bã cà phê thành nhiên liệu sinh học còn giúp hạn chế lượng khí thải nhà kính phát sinh từ bãi rác, nơi bã cà phê có thể thải ra khí metan – một khí nhà kính có tác động gấp nhiều lần so với CO2. Bio-bean đã hợp tác với nhiều quán cà phê và cơ sở chế biến thực phẩm để thu gom bã cà phê, tạo thành chuỗi cung ứng khép kín, giảm thiểu lãng phí và thúc đẩy sản xuất xanh.

Với tiềm năng tái chế bã cà phê lớn, Việt Nam cũng có thể học hỏi và áp dụng mô hình của Bio-bean trong bối cảnh tiêu thụ cà phê cao và nguồn bã cà phê phong phú. Các doanh nghiệp trong nước có thể phát triển các sản phẩm nhiên liệu sinh học từ bã cà phê, cung cấp cho thị trường trong nước và xuất khẩu. Điều này không chỉ giúp giảm lượng rác thải hữu cơ mà còn mở ra cơ hội phát triển năng lượng sạch, bền vững, giúp Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu phát triển bền vững và giảm khí thải carbon.

Việc đầu tư vào công nghệ sản xuất nhiên liệu sinh học từ bã cà phê sẽ giúp ngành công nghiệp năng lượng của Việt Nam giảm phụ thuộc vào than đá và các nhiên liệu hóa thạch khác, đồng thời tạo ra một ngách thị trường mới, đầy tiềm năng cho doanh nghiệp trong nước.
4. Sợi vải thân thiện từ bã cà phê

Faslink, một thương hiệu thời trang bền vững nổi bật tại Việt Nam, đang tạo ra làn sóng đổi mới trong ngành dệt may bằng cách ứng dụng công nghệ tiên tiến để sản xuất sợi vải từ bã cà phê. Qua sự hợp tác với Singtex, công ty công nghệ dệt may hàng đầu từ Đài Loan, Faslink đã phát triển thành công sợi vải S.Café – một chất liệu mang nhiều tính năng vượt trội như khử mùi, chống tia UV và giảm lượng tài nguyên tiêu hao. Đây là bước tiến không chỉ đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng về thời trang xanh mà còn giúp giảm đáng kể lượng rác thải hữu cơ từ cà phê, thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn.

Sợi vải S.Café của Faslink có khả năng giảm đến 50% lượng phát thải carbon, tiết kiệm 30% năng lượng và 70% lượng nước so với quy trình sản xuất sợi vải truyền thống. Các tính năng ưu việt này mang đến cho người dùng một trải nghiệm thời trang thân thiện với môi trường, lý tưởng cho các dòng sản phẩm thể thao và đồ dã ngoại. Từ khi ra mắt vào năm 2017, sợi vải S.Café đã được các thương hiệu hàng đầu Việt Nam như Owen, Yody, và Coolmate lựa chọn, tạo nên chuỗi cung ứng xanh và góp phần đưa thời trang bền vững đến gần hơn với người tiêu dùng trong nước.

Điểm đặc biệt của sáng kiến này nằm ở khả năng tiết kiệm tài nguyên và giảm thiểu rác thải từ cà phê – một loại phế phẩm hữu cơ phổ biến. Faslink không chỉ tận dụng bã cà phê mà còn cải tiến quy trình sản xuất để hướng tới việc sử dụng nguồn tài nguyên một cách hiệu quả nhất, đồng thời mang đến sản phẩm có giá trị cho thị trường. Việc ứng dụng bã cà phê trong sản xuất sợi vải là một bước đi quan trọng, khi ngành công nghiệp thời trang toàn cầu đang chịu áp lực lớn trong việc tìm kiếm những giải pháp bền vững và ít gây hại cho môi trường. Cụ thể, khoảng 70% các nhà sản xuất dệt may Việt Nam dùng nguyên liệu thô nhập khẩu và gần 50% số nguyên liệu này được dùng trong các sản phẩm sẽ được xuất đi.

Với tiềm năng phát triển lớn trong lĩnh vực thời trang bền vững, Faslink đã khẳng định được vai trò tiên phong trong chuỗi cung ứng xanh tại Việt Nam. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp gia tăng sức cạnh tranh mà còn mở ra cơ hội lớn cho ngành thời trang Việt Nam trong việc tiếp cận thị trường quốc tế. Khi người tiêu dùng toàn cầu ngày càng ưu tiên những sản phẩm có nguồn gốc thân thiện với môi trường, các sáng kiến bền vững như sợi vải S.Café sẽ là chìa khóa giúp ngành thời trang trong nước vươn tầm, góp phần vào xu hướng thời trang bền vững toàn cầu và đóng góp tích cực vào công cuộc bảo vệ hành tinh.

Việc đầu tư vào công nghệ tái chế và sử dụng bã cà phê để tạo ra sản phẩm thời trang xanh của Faslink chính là một minh chứng điển hình về sự cam kết phát triển bền vững, đưa Việt Nam tiến gần hơn tới vị trí hàng đầu trong ngành thời trang bền vững khu vực và thế giới.

Đức Phát.