Sự Kiện Hưởng Ứng Ngày Đổi Mới Sáng Tạo Thế Giới 21/4 Tại Việt Nam: Xin Đừng Để Startup Bơ Vơ!
Tại sự kiện “Lễ hưởng ứng Ngày đổi mới sáng tạo quốc gia và Ngày sở hữu trí tuệ thế giới” diễn ra vào chiều ngày 21/04/2022 vừa qua, bà Nguyễn Hương Quỳnh - Giám đốc điều hành Nền tảng kết nối Đổi mới sáng tạo BambuUP, đại diện cho 20 làng công nghệ Techfest đã chia sẻ về xu thế đổi mới sáng tạo mở - xu thế tất yếu cho nền kinh tế Việt Nam và các doanh nghiệp trong thời gian tới.
Kỷ nguyên của Đổi mới sáng tạo mở
Theo số liệu thu thập được về mức độ đầu tư cho R&D tại các quốc gia trên thế giới, các nước phát triển sẽ dành khoảng 3% GDP cho các phương pháp đầu tư nghiên cứu phát triển khoa học công nghệ trong khi mức đầu tư cho khoa học công nghệ tại các quốc gia đang phát triển như Vietnam hay Indonesia chỉ chiếm dưới 0,5% GDP. Bên cạnh đó, trong quá trình theo dõi số lượng nhà nghiên cứu về khoa học công nghệ đổi mới sáng tạo trên tổng số dân tại một quốc gia, có thể thấy một số đất nước tại khu vực châu Á, đặc biệt là Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc tích cực thúc đẩy việc đầu tư cho nghiên cứu phát triển khoa học công nghệ, bao gồm việc xây dựng nguồn lực các nhà khoa học và nhà nghiên cứu tại đất nước của họ.
Mức đầu tư R&D và Sự phát triển của quốc gia (Nguồn: rdworldonline.com)
Bên cạnh đó, hình thức thúc đẩy quá trình ứng dụng khoa học công nghệ đổi mới sáng tạo đang chứng kiến sự biến đổi đáng kể. Trước đây, nguồn lực đổi mới sáng tạo chính là các doanh nghiệp lớn xây dựng nguồn nhân lực R&D và nguồn ngân sách lớn khi trong năm 2020, 69% các ý tưởng ĐMST đến từ các trung tâm nghiên cứu và phát triển nội bộ, 49% đến từ các bộ phận trong doanh nghiệp. Dự kiến đến năm 2025, các nguồn lực giúp đẩy nhanh quá trình ĐMST trong nền kinh tế là: sự hợp tác với các phòng lab (chiếm đến 71%) và nguồn giải pháp từ các startup công nghệ (chiếm 44%). Bên cạnh đó, việc hợp tác với nguồn lực bên ngoài sẽ giúp các doanh nghiệp đẩy nhanh gấp 3-5 lần tốc độ ứng dụng công nghệ và thậm chí giảm đến 23% mức đầu tư để triển khai đổi mới sáng tạo.
Nhận định đổi mới sáng tạo là nền tảng cho sự tăng trưởng của toàn bộ nền kinh tế
Hiện nay, những quốc gia nhận định đổi mới sáng tạo là nền tảng cho sự tăng trưởng của toàn bộ nền kinh tế đều ghi nhận quá trình phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp nhanh chóng.
Ấn Độ đứng thứ 3 về số lượng startup kỳ lân sau Mỹ và Trung Quốc trong khi cơ sở hạ tầng và tốc độ internet tại đây còn thua kém Việt Nam. Ngay từ năm 2015, chính phủ Ấn Độ quyết định đầu tư vào hệ sinh thái khởi nghiệp và đến 2016, chính phủ nước này đã ban hành rất nhiều chính sách về thuế để hỗ trợ các startup. Đây cũng chính là động lực để quốc gia Nam Á này xuất hiện nhiều kỳ lân hàng năm.
Hệ sinh thái khởi nghiệp tại Ấn Độ
Singapore là quốc gia Đông Nam Á nhỏ bé chỉ với hơn 5 triệu dân và nguồn tài nguyên hạn chế. Nhận thức được những trở ngại trong quá trình phát triển và điểm mạnh duy nhất là chất xám, chính phủ nước này đã đầu tư rất nhiều cho hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, giúp Singapore trở thành hệ sinh thái ĐMST toàn diện nhất trên thế giới.
Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại Singapore được xây dựng dựa trên 5 trụ cột lớn: các startup công nghệ; các quỹ đầu tư; các doanh nghiệp lớn; các viện nghiên cứu, trường đại học và các cơ quan thẩm quyền. Hệ sinh thái này không chỉ đơn thuần là một bức tranh gồm 5 mảnh ghép mà còn là một vòng tuần hoàn được kết nối giữa các trụ cột hướng đến mục tiêu chung là hỗ trợ cộng đồng khởi nghiệp phát triển một cách toàn diện nhất. Đây cũng là một điều kiện kiên quyết để xây dựng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và Việt Nam đang thiếu yếu tố này. Vì vậy, cộng động khởi nghiệp tại Việt Nam rất cần sự chung tay hỗ trợ từ các các nhân, tổ chức, doanh nghiệp trong hành trình xây dựng và phát triển một bản đồ đổi mới sáng tạo hoàn chỉnh và vững mạnh.
Singapore cung cấp một hệ sinh thái hoàn chỉnh
Để hệ sinh thái Việt Nam phát triển toàn diện và khẳng định vị trí trên thị trường quốc tế
Việt Nam là một quốc gia có đầy đủ tiềm năng về nguồn lực và năng lực để xây dựng, phát triển một hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo năng động và toàn diện. Tuy nhiên, chúng ta còn gặp một số hạn chế đã trở thành rào cản trên hành trình hình thành và thúc đẩy quá trịnh đổi mới sáng tạo trong nền kinh tế:
- Chưa có một cơ sở dữ liệu hoàn chỉnh cho các startup Việt Nam: Việt Nam cần xây dựng một cơ sở dữ liệu hoàn chỉnh cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt để giới thiệu toàn cảnh bức tranh khởi nghiệp và khẳng định vị trí của Việt Nam trên cộng đồng doanh nghiệp thế giới.
- Chưa có định hướng cụ thể trong một số lĩnh vực tiềm năng như Blockchain, Gaming: Việt Nam có cơ hội để đứng ở các thứ hạng rất cao trên thế giới về những lĩnh vực này nhưng nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp chưa có định hướng cụ thể cho lộ trình phát triển sản phẩm của mình trên thị trường. Thâm chí hiện nay nhiều dự án của startup Việt bị phớt lờ và nhiều doanh nghiệp lớn trên thế giới đang rất ngần ngại về các dự án xuất phát điểm tại Việt Nam. Đây là khía cạnh rất cần sự hỗ trợ từ các cơ quan nhà nước và chính phủ.
- Chưa có nhiều không gian để phát triển các lĩnh vực sản xuất như Deeptech (Công nghệ lõi), nhà máy thông minh hay phát triển bền vững: Bên cạnh việc thúc đẩy sự phát triển của các lĩnh vực tiềm năng như thương mại điện tử hay Fintech, Việt Nam cần tạo cơ hội và hỗ trợ cho các startup có những giải pháp công nghệ cho các lĩnh vực sản xuất - vốn là cốt lõi cho sự tăng trưởng của nền kinh tế trong tương lai.
- Chưa có nhiều sự hỗ trợ từ các doanh nghiệp tại Việt Nam để tạo cơ hội và đồng sáng tạo cùng các startup trong hành trình phát triển các giải pháp, sản phẩm. Chính vì vậy, cần lắm sự chung tay góp sức để hỗ trợ cộng đồng khởi nghiệp Việt Nam trong hành trình phát triển.
Kết thúc sự kiện, đại diện của BambuUP chia sẻ: ”Ước mơ của BambuUP là Việt Nam sẽ trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo với những ý tưởng và giải pháp sẽ vươn xa và tiếp cận với các quốc gia khác trên thế giới. Vì vậy, chúng tôi cần sự chung tay đồng lòng của tất cả thành viên trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo”.
