Ngàn Lẻ Một Chuyện Đổi Mới Sáng Tạo: Khi Start-up Thành Người Hùng Của Doanh Nghiệp

Tưởng rằng chuyện “anh hùng cứu mỹ nhân” chỉ có trong truyện, hóa ra trên thị trường cũng tồn tại câu chuyện hấp dẫn tương tự khi nói về mối quan hệ giữa start-up với giải pháp đột phá và doanh nghiệp đang loay hoay. Đổi mới sáng tạo mở chính là chất liệu tuyệt vời để rất nhiều kỳ tích đã diễn ra, và đây cũng chính là xu hướng tất yếu trong tương lai.

Bình thường mới thúc đẩy hợp tác đổi mới sáng tạo mở

Doanh nghiệp cần giải pháp để dẫn đầu cuộc chơi sau những thử thách từ Covid-19

Trích dẫn từ Báo cáo toàn cảnh đổi mới sáng tạo mở Việt Nam năm 2021, các cuộc khủng hoảng có thể là yếu tố kích thích sự tăng trưởng đáng kể, và cũng có thể là một sự thanh lọc đối với các tổ chức không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, không thích ứng nhanh chóng đối với thay đổi của thị trường. Covid-19 được coi là một phép thử về tính “kiên cường” (Resilience), tính thích ứng (Agility) và cả sự phù hợp (Relevance) của mọi doanh nghiệp và mô hình kinh doanh.

Thực tế cho thấy vẫn có rất nhiều tổ chức đang nắm bắt rất tốt các xu hướng hiện tại và tận dụng các cơ hội mà cuộc khủng hoảng này tạo ra để chuyển mình và tăng lợi thế cạnh tranh so với đối thủ. Một số xu hướng trong đó được kích hoạt bởi những thay đổi lớn trong xã hội, hành vi con người và sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến tương lai của chúng ta trong một thời gian dài. Doanh nghiệp sẽ cần đến những giải pháp mới, hợp thời, bắt kịp tốc độ phát triển của công nghệ và gặp gỡ đúng nhu cầu mới của khách hàng.

Mô hình đổi mới sáng tạo mở - Lời giải cho bài toán đặt ra

Nói một cách dễ hiểu, đổi mới sáng tạo mở (ĐMST mở) là doanh nghiệp, tập đoàn mở cửa để nguồn lực R&D (nghiên cứu & phát triển sản phẩm) không còn chỉ nằm trong nội bộ mà còn có thể đến từ bên ngoài: công ty khởi nghiệp, đội ngũ chuyên gia hoặc bất cứ cá nhân nào trong xã hội. ĐMST mở là cách thức giúp cho những doanh nghiệp, dù đã lớn hay còn ở giai đoạn khởi nghiệp, có thể dễ dàng hoà cùng với dòng chảy xu hướng đổi mới sáng tạo. Kodak và Nokia đã từng phải trả giá đắt khi chậm chân, không sẵn sàng thực hiện các ý tưởng ĐMST đột phá. Trong khi đó, đây chính là thế mạnh của startup. 

Bà Phạm Thị Thu Hằng - Chủ tịch Hội đồng quản trị của Nền tảng kết nối đổi mới sáng tạo BambuUP chia sẻ rằng: “Thực chất, thuật ngữ “ĐMST mở” còn khá mới mẻ tại Việt Nam. Đây là sự “mở” hệ sinh thái của tổ chức để đón nhận, ứng dụng các sáng kiến, giải pháp sáng tạo mới để hoạt động hiệu quả và năng động hơn. Theo đó, doanh nghiệp có thể tiết kiệm nguồn lực đầu tư vào R&D cũng như ĐMST.”

Một trong những xu hướng nổi bật trên thế giới hiện nay nhằm thúc đẩy xu hướng trên là sự ra đời của các nền tảng kết nối đổi mới sáng tạo mở (open innovation platform) ví dụ như PlugandPlay, BambuUP, Idea Connection, v.v.. Về cơ bản, các nền tảng ĐMST mở sẽ là bên thứ 3 cung cấp nguồn thông tin về các giải pháp ĐMST mới nhất và uy tín để quá trình tìm kiếm ĐMST mở của Doanh nghiệp trở nên dễ dàng hơn, cũng như hỗ trợ Start-up trong quá trình lan tỏa ý tưởng, tìm kiếm khách hàng, nhà đầu tư cho sản phẩm của mình. Các nền tảng này sẽ giúp cập nhật các xu hướng ĐMST mới, các nhà cung cấp ý tưởng, giải pháp, sản phẩm ĐMST và kết nối cung-cầu về ĐMST trên thị trường. Các nền tảng cũng đều sở hữu một mạng lưới chuyên gia các lĩnh vực để hỗ trợ các Doanh nghiệp và Startup trong quá trình hiện thực hóa những ĐMST một cách tối ưu nhất.

Ở Việt Nam, Nền tảng ĐMST mở còn là khái niệm xa lạ với hầu hết doanh nghiệp và bản thân các nền tảng ĐMST mở ở Việt Nam còn đang ở những bước phát triển đầu tiên. Tuy nhiên, một nền tảng kết nối số để thúc đẩy sự hợp tác ĐMST giữa các chủ thể (Các Startup với Doanh nghiệp và Các Startup với Nhà đầu tư), không bị những hạn chế về phạm vi địa lý và thời gian sẽ là công cụ không thể thiếu trong hành trình phát triển theo hướng ĐMST của doanh nghiệp. 

Case-study #1: Cách mà Delta Trainer cứu Anytime Fitness - một trong những chuỗi phòng tập lớn nhất Thế giới

Đại dịch Covid-19 đã khiến cho Anytime Fitness, một trong những chuỗi phòng tập lớn nhất trên thế giới với hơn 4.2 triệu hội viên và 4800 phòng tập, bị ảnh hưởng nặng nề và nhiều hội viên có nguy cơ rời bỏ.

Việc hợp tác với DeltaTrainer, một Startups cung cấp ứng dụng kết nối huấn luyện viên với người tập để huấn luyện 1-1, giúp Anytime Fitness duy trì được hoạt động và lợi ích của hội viên thời kỳ dịch bệnh phải đóng cửa các phòng tập. 

Matt Spettel, đồng sáng lập và Giám đốc điều hành của DeltaTrainer cho biết mối quan hệ hợp tác này diễn ra sau khi công ty khởi nghiệp Delta Trainer đã đạt được tăng trưởng đáng kể trong đại dịch Covid-19.  Khi các phòng tập thể dục trên khắp thế giới đóng cửa do virus, nền tảng của DeltaTrainer đã tìm thấy một lượng khán giả mới. Hợp tác với Delta Trainer, chuỗi phòng tập lớn nhất tại Mỹ này đã có cơ sở để kiến tạo nền tảng mới nhằm để tăng trải nghiệm khách hàng, tương tác và giữ chân khách hàng tốt hơn trong giai đoạn dịch Covid-19.

Riêng với DeltaTrainer, việc hợp tác này cũng giúp họ tiếp cận hơn 4.2 triệu khách hàng của AnyTime Fitness trên toàn thế giới. Đây được coi là một ví dụ điển hình mà đổi mới sáng tạo mở đã giúp doanh nghiệp có thể mở rộng thị trường, tăng trưởng bài toán kinh doanh trong giai đoạn khó khăn của Covid-19. 
 

Case-study #2: 'Gã khổng lồ' Toyota mở cửa đón ý tưởng để phát triển sản phẩm

Toyota, nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới đã cùng với Denso - nhà cung cấp linh kiện ô tô toàn cầu bắt tay hợp tác với Aurora, một công ty khởi nghiệp công nghệ xe tự lái cấp độ 4 của Mỹ.

Sự hợp tác này nhằm tiến tới sản xuất thành công dòng xe Taxi tự điều hành. Các công ty đang bắt đầu phát triển và thử nghiệm trên xe tải nhỏ Toyota Sienna với phần mềm tự lái của Aurora. Vào tháng 3/2022 vừa qua, Toyota và Aurora đã bắt đầu thử nghiệm đội robotaxi tự lái của họ ở Texas. Dự kiến sau khi hoàn thành thử nghiệm, công ty sẽ bắt đầu sản xuất hàng loạt và tiến hành thương mại hóa cho các hoạt động gọi xe.

Trong mối quan hệ hợp tác này, Aurora được tiếp cận với chuyên môn kỹ thuật và sản xuất hàng loạt của Denso cũng như danh tiếng về “Bluechip” của Toyota. Đồng thời, Toyota tiết kiệm tiền và nỗ lực nghiên cứu để tự phát triển một hệ thống lái tự động. Bằng cách hợp tác với hai gã khổng lồ ô tô Nhật Bản, Aurora chắc chắn sẽ tiếp cận mục tiêu cuối cùng của mình một cách hiệu quả hơn.

Case-study #3: Ứng dụng sách nói bắt tay với loạt hệ thống nhà sách tại Việt Nam

Fonos là ứng dụng sách nói, được thành lập năm 2020 bởi Oscar Jesionek và Xuân Nguyễn. Fonos đã nhanh chóng phát triển trên thị trường sách nói tại Việt Nam dựa trên chất lượng âm thanh từ các giọng đọc chuyên nghiệp.

Năm 2021, các nhà xuất bản truyền thống như Kim Đồng, Nhã Nam, Thái Hà,... đã ký kết hợp tác cùng ứng dụng sách nói Fonos, về việc phát hành sách nói trên nền tảng ứng dụng Fonos.

Trước khi Fonos ra đời, sách nói ở Việt Nam chưa phát triển và thiếu nhiều điều kiện để số hóa. Ngoài việc hầu hết sách nói lúc đó đều không có bản quyền, thì hầu hết người dùng chỉ ưu tiên dùng sách nói để… bán kèm những thứ khác, ví dụ cho nghe sách nói miễn phí rồi bán quảng cáo, bán khoá học. Một cuốn sách nói được sản xuất bằng những cách sao cho nhanh, cho rẻ nhất và cũng vì thế mà hầu hết sách nói trên thị trường lúc đó miễn phí hoặc phí rất thấp, đồng nghĩa với chất lượng cũng khó được đảm bảo.

Với tác giả và nhà xuất bản, mỗi cuốn sách là một đứa con tinh thần và họ nâng niu sách đến từng chi tiết, các ứng dụng sách nói cần dốc sức để mang trọn vẹn giá trị đó đến người dùng của ứng dụng, xây dựng niềm tin với hệ thống các nhà sách truyền thống, tiến tới hợp tác, đổi mới sáng tạo mở để cùng phát triển.
 

Lời kết - Doanh nghiệp có thể bắt đầu từ đâu?

Nhìn chung, đổi mới sáng tạo mở không chỉ là xu hướng trong một giai đoạn, mà nó còn là xu thế tất yếu khi nền kinh tế và thị trường cùng phát triển trên cơ sở hợp tác, mở cửa. Start-up từ lâu đã không còn là những doanh nghiệp nhỏ bé, manh mún và dễ bị đánh bại trên thị trường. Giờ đây, nhắc đến start-up, ta nghĩ ngay tới những mô hình kinh doanh thú vị, với giải pháp mới la - độc đáo, công nghệ mang tính cập nhật, nhằm giải quyết bài toán mới trên thị trường. 

Các công ty công nghệ, công ty khởi nghiệp đã từng bước khẳng định mình thông qua sự nhanh nhạy và linh hoạt nổi bật, trở thành đối thủ trực tiếp với các mô hình truyền thống, nề hà việc đổi mới sáng tạo. Do đó, đổi mới sáng tạo đã sinh ra như một giải pháp tất yếu, để start-up có cơ hội vươn vai, mang giải pháp đột phá ra thị trường, còn doanh nghiệp thì gặp được “người hùng” của mình, đẩy nhanh tốc độ đổi mới sáng tạo.

Để tiến hành đổi mới sáng tạo mở, doanh nghiệp, tổ chức cần bắt đầu từ bước nắm bắt được 2 chìa khóa: Thứ nhất là nguồn dữ liệu tổng hợp, cập nhật về xu hướng công nghệ trong ngành hàng của mình, và thứ hai là cơ sở dữ liệu về các start-up với giải pháp đột phá phù hợp, để từ đó có chiến lược đổi mới sáng tạo mở hiệu quả. Doanh nghiệp có thể theo dõi các bản tin khởi nghiệp trên thế giới, cập nhật các báo cáo về toàn cảnh ngành hàng, báo cáo về công nghệ, đổi mới sáng tạo mở,... để tiếp tục phát triển vượt bậc trong giai đoạn Bình thường mới.

Tìm hiểu thêm về Báo cáo toàn cảnh đổi mới sáng tạo Việt Nam năm 2021 tại: https://report.bambuup.com/