Gọi Vốn Trong Mùa Dịch: Trắc Trở Nhưng “Vẫn Có Cửa”

Đối với hầu hết các đơn vị khởi nghiệp (startup), vốn thường là nguồn lực có hạn và doanh nhân phải là người vận dụng tốt nguồn lực hạn chế này để đạt được mục tiêu đề ra. Bên cạnh nguồn vốn sẵn có, để hiện thực hóa và mở rộng kế hoạch kinh doanh, các startup đang "khát" vốn luôn tìm cách xoay sở để thu hút các nhà đầu tư quan tâm, rót vốn. Ngoài ý tưởng tốt, định giá dự án chính xác thì cách lên kế hoạch kinh doanh bài bản, sự tự tin cũng là yếu tố quyết định việc rót vốn của nhà đầu tư. Trên thực tế, dù trong hoàn cảnh khó khăn do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 nhưng nhiều startup Việt vẫn có thể thu hút nguồn vốn "khủng" từ các nhà đầu tư, trong đó có các nhà đầu tư lớn ở nước ngoài.

Startup Việt khó tiếp cận với nguồn vốn

Trong số các vấn đề gây trở ngại khi bắt đầu khởi nghiệp kinh doanh thì có lẽ nguồn vốn để trang trải cho đầu tư thường được xem là rào cản lớn nhất. Theo kết quả điều tra PCI năm 2021, 47% doanh nghiệp khởi nghiệp cho biết đây là một trong những khó khăn hàng đầu của họ. Không ít các doanh nhân khi khởi nghiệp đã phải chật vật với việc huy động các nguồn tài chính ban đầu để xây dựng sản phẩm, dịch vụ. Dù hiện tại, các kênh cung cấp nguồn tài chính cho hoạt động khởi nghiệp là khá phong phú tuy nhiên không phải lúc nào doanh nhân khởi nghiệp cũng có thể chứng minh được các điều kiện cần thiết để tiếp cận đến các nguồn vốn đầu tư này. 

COVID-19 và suy thoái kinh tế dẫn đến sụt giảm trong hoạt động đầu tư năm 2020, với tổng giá trị đầu tư giảm 48% so với năm 2019. Tuy nhiên, số lượng thương vụ trong năm 2021 đã có sự phục hồi nhanh chóng với tổng giá trị đầu tư đạt hơn 1,3 tỷ USD, cao nhất từ trước tới nay đối với thị trường đầu tư công nghệ. Dự báo trong năm 2022, các nguồn vốn sẽ tiếp tục đầu tư vào những startup đổi mới sáng tạo tại Việt Nam, bên cạnh sự tham gia rót vốn ngày càng nhiều hơn từ doanh nghiệp nội. 

Vẫn còn nhiều cơ hội để “hút” vốn đầu tư

#1: Huy động vốn từ cộng đồng

Huy động vốn cộng đồng là một phương thức huy động vốn mới nhằm tăng khả năng thực hiện các dự án khác nhau, thường là các ý tưởng kinh doanh mới, ở giai đoạn đầu triển khai dự án kinh doanh của các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, dựa trên nguồn lực từ một nhóm người sẵn sàng tài trợ cho những dự án này, với việc chuyển một khoản tiền nhỏ qua một kênh huy động dựa trên nền tảng internet. Với mỗi nhà đầu tư, người kêu gọi chỉ lấy được một số tiền nhỏ, tuy nhiên, con số này sẽ trở nên vô cùng lớn nếu số lượng nhà đầu tư tăng cao. Thay vào đó, startup sẽ đánh đổi bằng cam kết phân chia lợi nhuận, cổ phần, cổ tức,... với người đầu tư. Đây là hình thức thu hút vốn nhanh và hiệu quả nếu người đứng đầu startup là người có uy tín trong cộng đồng kinh doanh.

#2: Tham gia vào các cuộc thi khởi nghiệp hoặc vườn ươm doanh nghiệp

Đây là hình thức hỗ trợ khởi nghiệp được thành lập do các tổ chức chính phủ hoặc các trường đại học, doanh nghiệp lớn nhằm tạo điều kiện và khuyến khích các dự án khởi nghiệp hình thành. Tại đây, các doanh nghiệp startup sẽ được hỗ trợ hình ảnh, kết nối với các nhà đầu tư thông qua các buổi networking nhằm dễ dàng tiếp cận và kêu gọi vốn từ họ. Thậm chí, startup còn được gặp gỡ với các mentor (người cố vấn) để nhận lời khuyên và định hướng chiến lược kinh doanh, quy trình,...  cũng như được "ươm mầm" bằng cách hỗ trợ cơ sở vật chất như văn phòng, trang thiết bị hay hạ tầng sản xuất, kỹ thuật, công nghệ. Ngoài ra, mô hình này còn cho startup vay vốn với lãi suất ưu đãi hoặc nhận vốn từ các nguồn tài trợ cho dự án tiềm năng do doanh nghiệp tài trợ.

Tại Việt Nam, mô hình vườn ươm doanh nghiệp hoạt động khá phổ biến, chẳng hạn như: Vườn ươm HBI; vườn ươm Doanh nghiệp Công nghệ cao Hòa Lạc của Khu Công nghệ cao Hòa Lạc; vườn ươm do công ty Công nghệ Tin học Tinh Vân thành lập; vườn ươm do công ty FPT thành lập; vườn ươm doanh nghiệp công nghệ cao thuộc Khu Công nghệ cao (Saigon HiTech Park), trung tâm ươm tạo doanh nghiệp công nghệ thuộc Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh, … Các vườn ươm phần lớn tập trung vào các tỉnh, thành phố lớn, điển hình như DNES tại Đà Nẵng, BSSC tại thành phố Hồ Chí Minh hay HBI tại Hà Nội,... Các vườn ươm phần lớn tập trung ở các trung tâm lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và chủ yếu là các cơ sở ươm tạo của nhà nước.

#3: Tham gia các vòng gọi vốn tại các quỹ đầu tư mạo hiểm

Các công ty đầu tư hay quỹ đầu tư mạo hiểm quốc tế thường đặt mục tiêu lợi nhuận lên hàng đầu và bắt buộc doanh nghiệp phải có trách nhiệm với khoản đầu tư được nhận. Thông thường, startup khi kêu gọi vốn tại đây sẽ trải qua 4 vòng chính: hạt giống, series A, B, C. Khoảng cách giữa các vòng kêu gọi vốn thường kéo dài từ 6-12 tháng. Trong quá trình này, startup cần thu thập dữ liệu công ty, nghiên cứu kỹ lưỡng nhà đầu tư, chuẩn bị, hội họp và luyện tập cho phần trình bày trực tiếp với các nhà đầu tư để thuyết phục gọi vốn. 

Trong nửa đầu năm 2022, đã có rất nhiều startup Việt được các nhà đầu tư rót số vốn cực cao, có thể kể đến Timo - một trong những ngân hàng số đầu tiên của Việt Nam đã huy động thành công 20 triệu USD trong vòng gọi vốn được dẫn dắt bởi Square Peg - tập đoàn đầu tư mạo hiểm hàng đầu của Úc. Đầu tháng 3/2022, Jio Health - đơn vị tiên phong trong lĩnh vực y tế công nghệ (Medtech) với vai trò sử dụng công nghệ hiện đại để cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe theo yêu cầu với chi phí hợp lý, đã huy động được 20 triệu USD trong vòng gọi vốn Series B do quỹ đầu tư Heritas Capital dẫn đầu. Vào cuối tháng 6/2022, OnPoint - nhà cung cấp các dịch vụ phát triển thương mại điện tử hàng đầu ở Đông Nam Á đã huy động thành công 50 triệu USD trong vòng Series B từ SeaTown Private Capital Master Fund.

Mặc dù các nhà đầu tư nước ngoài và các quỹ đầu tư mạo hiểm rất quan tâm đến các startup Việt, nhưng để gọi được vốn cũng không phải là điều dễ dàng đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp. Các chuyên gia của Quỹ Jenfi cho rằng, để gọi vốn đầu tư thành công, các startup nên tìm nhà đầu tư thực sự phù hợp. Cộng tác với một nhà đầu tư giống như đồng hành cùng một người bạn. Doanh nghiệp cần tỉnh táo chọn được người bạn có chung hoài bão, chí hướng, tôn trọng mối quan hệ hợp tác thay vì chỉ biết rót tiền. Ngoài tài chính, hãy hướng đến những nhà đầu tư có thể hỗ trợ startup về chiến lược. Nhà đầu tư ấy cũng nên ưu tiên cho hiệu quả dài hạn hơn là tăng trưởng đột biến. Startup sẽ có nhiều cơ hội vươn đến thành công hơn khi chọn đúng bạn đồng hành. Ngoài ra, startup cần tiến hành rà soát để đảm bảo doanh nghiệp sở hữu đủ điều kiện gọi vốn. Ngoài sự chuẩn bị chu đáo, rà soát doanh nghiệp cũng giúp startup có thêm cơ hội làm nổi bật những lợi điểm khác biệt của bản thân. Những yếu tố cần rà soát bao gồm: pháp lý, hoạt động, tình hình tài chính. Trong đó, startup cần làm nổi bật triển vọng của doanh nghiệp giữa thị trường đầy cạnh tranh này. Cùng với đó, việc định lượng được giá trị doanh nghiệp để thấy rõ tiềm năng, lợi thế của doanh nghiệp cũng là vấn đề vô cùng quan trọng. Những dữ kiện cần có gồm: Số lượng khách hàng đã mua sản phẩm/dịch vụ; Số lượt mua hàng; Tần suất xuất hiện của thương hiệu trên các kênh truyền thông; Tỷ lệ tăng trưởng ... Đây là những dữ liệu mà mọi nhà đầu tư đều muốn nhìn thấy và có quyết định rót tiền vào hay không.

Cùng BambuUP kiến tạo những cơ hội thu hút vốn đầu tư!

Thấu hiểu được những thách thức mà Startup Việt đang phải đối mặt trong việc thu hút vốn đầu tư, BambuUP mang tới Báo cáo toàn cảnh đổi mới sáng tạo mở Việt Nam 2022 với nhiều kỳ vọng thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa hệ sinh thái Đổi mới Sáng tạo mở Việt! Dự án lớn nhất năm 2022 của Nền tảng kết nối đổi mới sáng tạo BambuUP sắp trở lại với nhiều điều mới mẻ và khác biệt so với 2021. Khi đăng ký ghi danh và vượt qua vòng kiểm duyệt từ BambuUP, startup sẽ giành được nhiều lợi thế quan trọng trong việc tiếp cận, giới thiệu về doanh nghiệp và thu hút các nhà đầu tư trong nước và quốc tế. Đặc biệt hơn nữa, báo cáo của năm 2022 sẽ trở thành tài liệu đồng hành xuyên suốt khuôn khổ Ngày hội Khởi nghiệp lớn nhất của Quốc gia, tăng độ tiếp cận lên đến 2.5 triệu người! Đây chính là một cơ hội có “1-0-2” để thương hiệu của các startup sẽ được quảng bá rộng rãi thông qua các hoạt động truyền thông về Báo cáo, để startup có thể mang sản phẩm, giải pháp của mình đến gần hơn với các đối tượng mục tiêu, từ đó mang đến cơ hội phát triển trong tương lai. 

>> Hãy nắm lấy những lợi thế trên bằng cách Đăng ký ghi danh (Listing) để trở thành Cư dân của 'Vùng Đất Sáng Tạo' #The_InnoNation ngay hôm nay tại: http://ldp.to/BBUreport2022_listing07