Làm Thế Nào Các Doanh Nghiệp Suy Nghĩ Và Hành Động Như Một Startup?

Tại sao doanh nghiệp luôn cần có “tinh thần Startup”? Các Startup công nghệ mang tính đột phá vì họ được thúc đẩy bởi tham vọng xử lý một vấn đề chưa từng được giải quyết theo một cách độc đáo và tạo ra giá trị mới. Ngược lại, hầu hết các công ty lớn và “trưởng thành” lại được thúc đẩy bởi tham vọng đánh bại đối thủ cạnh tranh và bảo vệ thị trường của mình. Chính vì vậy, khi doanh nghiệp có “tinh thần Startup”, họ sẽ có “tư duy Startup”, họ sẽ có một góc nhìn mới, từ đó hình thành các ý tưởng sáng tạo. Và chỉ bằng cách đó - thay đổi và sáng tạo, doanh nghiệp mới duy trì khả năng cạnh tranh của mình một cách bền vững và không trở nên lạc hậu so với nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

Vượt qua “Tư duy Doanh nhân”

Tư duy doanh nhân là một tập hợp các niềm tin, quy trình suy nghĩ và cách nhìn thế giới để thúc đẩy hành vi kinh doanh của những người làm chủ. Tuy nhiên, lối tư duy này thường sẽ gặp phải giới hạn nhất định về việc tìm kiếm ý tưởng và khả năng tư duy sáng tạo vì chỉ giới hạn trong tầm hiểu biết của một người.

Hiện nay ở Việt Nam, rất khó để tìm ra các tập đoàn, công ty lớn chủ động thành lập các quỹ đầu tư hay các vườn ươm,… Chúng ta có thể dễ dàng hiểu được tại sao việc đổi mới không đến với doanh nghiệp một cách tự nhiên. Khi các quy trình được thiết lập và chứng tỏ độ đáng tin cậy của chúng theo thời gian các doanh nghiệp có xu hướng gắn bó với chúng hơn là việc thử cái mới có khả năng gây ra rủi ro. Ngay cả các doanh nghiệp lớn hoạt động theo phương thức truyền thống vốn được coi là những cỗ máy đổi mới cũng từng phải đối mặt với quỹ đạo này vào một thời điểm nào đó. Một lý do khiến Thomas Cook – công ty du lịch lữ hành đầu tiên trên thế giới phá sản chính là việc chậm thay đổi chiến lược kinh doanh và không kịp thích ứng với sự phát triển của Internet. Trong thời đại công nghệ số, khách hàng dần chuyển sang thực hiện các giao dịch trực tuyến để phục vụ chuyến đi của mình thì Thomas Cook lại đi đầu tư vào khoảng 560 cửa hàng đặt tại các đường lớn với chi phí đắt đỏ. Trước sự chuyển đổi số trong lĩnh vực kinh doanh dịch vụ lữ hành, Thomas Cook không nhanh chóng thích nghi với sự thay đổi của thị trường và công nghệ, dẫn đến sự sụp đổ của ông tổ ngành du lịch thế giới. Khi thế giới ngày càng mở thì mô hình khép kín càng không thể tồn tại. Vì vậy, việc ứng dụng công nghệ trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong thời đại 4.0 là một vấn đề vô cùng cấp thiết, nhưng cũng đồng thời đặt ra một bài toán hóc búa đòi hỏi các doanh nghiệp cần phải có can đảm thay đổi, bứt phá ra khỏi vùng an toàn của chính mình để tiếp tục tồn tại và phát triển. 

Đầu tư vào đổi mới

Để tìm hiểu cách thức tạo ra sự đổi mới trong doanh nghiệp, hãy nhìn vào các công ty khởi nghiệp - cách họ xác định vấn đề, thử nghiệm các giải pháp, xây dựng đội ngũ lớn mạnh và cạnh tranh với những người khổng lồ trong ngành. Dưới đây là một số cách thức đầu tư vào đổi mới sáng tạo đang được áp dụng phổ biến hiện nay.

Tạo một đội ngũ riêng chịu trách nhiệm phần đổi mới

Nhiều công ty đã chọn tạo một nhóm thử nghiệm riêng biệt. Nhóm này sẽ báo cáo trực tiếp với Giám đốc điều hành. Họ có quyền quản lý, sự ưu tiên, sự tập trung và các khoản đầu tư thích hợp và có đặc quyền nhìn nhận việc kinh doanh theo cách nhìn khác. Việc của họ là thử nghiệm các quy trình mới, khám phá cách tiếp cận và phục vụ khách hàng sáng tạo hoặc hình thành một nền tảng độc đáo thông qua giai đoạn lên ý tưởng, thử nghiệm và khởi chạy để áp dụng cho mô hình kinh doanh mới. Bằng những nỗ lực tách biệt khỏi công ty lớn, họ có thể tránh được sự phản kháng bên trong và những giới hạn hoạt động bên ngoài của các quy trình bình thường mà vẫn tìm được nguồn lực để tài trợ cho quá trình thử nghiệm.

Tạo một công ty riêng biệt bên ngoài công ty mẹ

Đôi khi sự đổi mới trong các mô hình kinh doanh đòi hỏi một cách tiếp cận quyết liệt và việc tạo ra một thực thể hoàn toàn riêng biệt bên ngoài công ty mẹ với tính linh hoạt, độc lập mạnh mẽ hơn là điều cần thiết. Thực thể này sẽ có văn hóa, quy trình và chính sách riêng, thân thiện với startup - điều cần thiết để phát triển sáng kiến. Cách thức này hẳn sẽ ẩn chứa khả năng thất bại, nhưng nếu thành công, nó sẽ thành công vang dội vì đó là một đơn vị được trao quyền nằm ngoài bộ máy cồng kềnh, quan liêu và ngại rủi ro như công ty mẹ. 

Tạo vườn ươm bên trong doanh nghiệp 

Các doanh nghiệp sẽ xây dựng những vườn ươm (incubation) trong nội bộ của mình để đầu tư và hỗ trợ các ý tưởng, công nghệ, sản phẩm mới. Đây là một cách tuyệt vời để tập hợp các ý tưởng từ các bộ phận khác nhau của doanh nghiệp. Tổ chức này có mục đích tạo một "lồng ấp", một môi trường "nuôi dưỡng" các ý tưởng đổi mới có triển vọng nhất của chính các nhân viên trong doanh nghiệp. Với một số khoản đầu tư, không chỉ có những ý tưởng sáng tạo giải quyết được vấn đề nội bộ trong doanh nghiệp ra đời, mà còn có thể tạo ra những ý tưởng cho một sản phẩm mới. Sản phẩm này chính là giải pháp cho những khó khăn mà nhiều công ty, tập đoàn khác đang gặp phải trước sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, và sự thay đổi nhu cầu của thị trường. 

Tìm kiếm thông tin trên các nền tảng kết nối đổi mới sáng tạo (ĐMST)

Trong một thời đại thay đổi nhanh chóng và nhiều biến động như hiện nay, việc các doanh nghiệp ĐMST chỉ dựa vào nguồn lực của chính mình để phát triển không còn phù hợp. Họ vừa cần phát huy sức mạnh nội tại vừa tìm đến sự hỗ trợ từ các nguồn lực bên ngoài. Trong đó, ĐMST mở và một hình thái của nó - nền tảng ĐMST mở là một giải pháp có tính hiệu quả cao, giúp các doanh nghiệp giải quyết các khó khăn. Nền tảng là một mô hình đang trở nên ngày càng quen thuộc gần đây. Chúng được tạo nên để kết nối những bên có nhu cầu và những bên có sản phẩm tương ứng. Thông qua nền tảng kết nối ĐMST mở, các đơn vị đang có nhu cầu tìm kiếm một giải pháp giải quyết vấn đề doanh nghiệp sẽ được kết nối với các bên cung cấp giải pháp phù hợp. Ví dụ, nếu doanh nghiệp muốn số hóa quy trình quản lý chi phí, tiết kiệm tối đa các khoản chi phí về nhân lực và giấy tờ, thông qua nền tảng kết nối đổi mới sáng tạo mở, doanh nghiệp sẽ được tư vấn, kết nối với một số ứng dụng quản lý chi phí phù hợp. 

Nền tảng kết nối đổi mới sáng tạo BambuUP giúp các doanh nghiệp kết nối với các giải pháp phù hợp 

Đối với thị trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, đổi mới sáng tạo là con đường duy nhất để các doanh nghiệp hiện đại tiến tới thành công. Cách tốt nhất để tham khảo cách ứng dụng đổi mới sáng tạo là xem xét thực tiễn các công ty khởi nghiệp. Có nhiều cách khác nhau để tạo ra một động cơ đổi mới trong doanh nghiệp, nhưng một trong các tùy chọn ở trên có thể là cách thức tốt nhất để bắt đầu.