Doanh nghiệp Việt đã bứt phá ra sao nhờ thúc đẩy Đổi mới sáng tạo Mở?
Theo EU Open Innovation Strategy and Policy Group, sự phát triển của Đổi mới sáng tạo (ĐMST) có thể được chia thành 3 giai đoạn chính: ĐMST Đóng, ĐMST Mở và Hệ sinh thái ĐMST Mở. ĐMST giờ đây đã bước qua kỷ nguyên mới, nơi sự kết nối trong hệ sinh thái đóng vai trò là trung tâm của ĐMST Mở. Rất nhiều cơ hội được tạo ra từ ĐMST Mở mà doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp Việt có thể tận dụng như giúp giảm chi phí, đẩy nhanh thời gian tung sản phẩm ra thị trường, gia tăng sự khác biệt và tạo ra dòng doanh thu mới cho công ty,...
Đổi mới sáng tạo là đường cao tốc cho Doanh nghiệp
Với những tiến bộ trong công nghệ, thông tin và truyền thông, tiến trình đổi mới sáng tạo đang phát triển ngày càng nhanh. Ngày nay, ý tưởng có thể đến từ mọi công ty, tổ chức với đa dạng quy mô và lĩnh vực thay vì chỉ từ những đơn vị có khả năng nghiên cứu lớn như trước đây. Ngoài ra, các công ty/tổ chức/cá nhân cũng ngày càng linh động hơn, họ sẵn sàng kết nối ý tưởng với bất cứ đơn vị nào có khả năng phát triển chúng: startup, viện trường,...
Đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp - hay còn gọi là "Corporate Innovation" có vai trò đặc biệt quan trọng. Đây là quá trình một doanh nghiệp thử nghiệm các phương pháp, công nghệ, chiến lược và cơ hội hiện đại để làm cho mô hình kinh doanh hiện tại của mình trở nên cạnh tranh hơn trên thị trường. Đổi mới sáng tạo doanh nghiệp là mục tiêu theo đuổi cần thiết đối với bất kỳ công ty nào muốn phát triển hoặc duy trì vị trí dẫn đầu. Nó cung cấp động lực giúp các tổ chức luôn đi đầu trong các xu hướng công nghệ và giúp họ hiện đại hóa các sản phẩm và dịch vụ của mình, cũng như các hoạt động kinh doanh nội bộ.
Những năm gần đây, ĐMST đã nhanh chóng trở thành yếu tố thúc đẩy tăng trưởng và hiệu quả kinh doanh. Theo như khảo sát của IBM Institute for Business Value năm 2021, các tổ chức thực hiện ĐMST Mở có tỷ lệ tăng trưởng doanh thu cao hơn 59% so với các tổ chức không thực hiện.
Có tới 84% Quản lý cấp cao trên toàn cầu nói rằng ĐMST là quan trọng đối với chiến lược tăng trưởng trong tương lai của họ.
Tổng vốn và số thương vụ đầu tư trong 9 tháng (Nguồn: DO Ventures & Cento Ventures Research)
Ngành Bán lẻ tiếp tục vị thế dẫn đầu về lượng vốn đầu tư đổ vào, ngành Dịch vụ tài chính bám sát ngay phía sau. Đầu tư vào nhóm Y tế cao thứ 3; trong khi lĩnh vực Giáo dục là nhóm ngành có mức đầu tư cao thứ 4. Bởi vậy để giữ vững được vị thế và những tăng trưởng cho công nghệ và phát triển doanh nghiệp, các công ty và startup cần chú trọng nhiều hơn đến hướng phát triển theo hệ sinh thái ĐMST Mở.
Phân bón Cà Mau - Từ sáng kiến đến sáng chế
Một minh chứng cho doanh nghiệp khi đi theo hướng phát triển trên là hoạt động áp dụng đổi mới sáng tạo trong nội bộ của Phân bón Cà Mau. Đây là chương trình khuyến khích các công nhân viên ĐMST, đưa ra sáng kiến với sự động viên về mặt hiện kim cho mỗi sáng kiến. Một trong những sáng kiến của Phân bón Cà Mau phải kể đến là việc giải mã thành công công nghệ sản xuất mà hãng nhập về từ nước ngoài. Không những giải mã công nghệ ứng dụng, Phân bón Cà Mau còn đổi mới các phân đoạn sản xuất và nghiệm thu hơn 400 sáng kiến ở cấp độ công ty và tập đoàn.
Phân bón Cà Mau khuyến khích đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp (Nguồn: Cà Mau Online)
Thế nhưng, giai đoạn đầu được đánh giá là khá khó khăn khi họ chưa biết làm sao chuyển sáng kiến của mình thành sáng chế.
Bằng những hiểu biết, trải nghiệm trong ĐMST, anh Ngô Đắc Thuần - Giám đốc điều hành của IP Group đã đưa ra những giải pháp tối ưu và biến những ý tưởng thành hành động cụ thể thông qua các khóa đào tạo, xây dựng platform, chuyển đổi ý tưởng để quản trị sáng kiến và quản trị sáng chế cho đơn vị.
Bằng sự kiên nhẫn và tư duy mở, Phân bón Cà Mau còn cho ra đời những ý tưởng mới về dòng tiền và doanh thu đến từ các dòng tiền gia tăng.
Ngoài ra, nhận thức được tầm quan trọng của ĐMST mở (Open Innovation) - hình thức xúc tiến chuyển dịch tri thức từ ngoài vào, Phân bón Cà Mau cũng chú trọng liên kết với Viện và nhà trường trong các đề tài nghiên cứu đã giúp chuyển giao cho doanh nghiệp những nghiên cứu cụ thể, có ích, hình thành trái ngọt và được cải thiện, mở rộng hơn. Liên kết trong nội bộ tập đoàn và trong các trường thông qua phòng lab cũng là điểm bứt phá giúp Phân bón Cà Mau có được tên tuổi như ngày hôm nay, giá cổ phiếu tăng và kết quả là mỗi tháng lại có sáng chế mới. Điều đó cho thấy rằng, những ý tưởng cần có sự dẫn dắt và liên kết từ bên ngoài, xây dựng từ bên trong thì doanh nghiệp mới có thể đứng vững và bứt phá vươn lên.
Vinamit hợp tác, tối ưu, phát triển
Chứng kiến những doanh nghiệp thành công nhờ ĐMST mở, Vinamit cũng áp dụng mô hình đó trong quá trình vận hành của mình. Trước đây, Vinamit đã nhập dây chuyền sấy khô, sấy chân không ở Đài Loan; tuy nhiên, sau hơn 10 năm, đội ngũ kỹ sư Vinamit đã chế ra một số bộ phận lõi, cải tiến nhiều hơn, thông minh hơn bộ máy năm xưa. Để làm được điều đó, họ đã hợp tác với hai viện trường ở Đài Loan, cùng nhau tìm hiểu, nghiên cứu để cho ra mắt những ý tưởng mới.
Sau 10 năm kiên trì, Vinamit đã đạt ROE trên 10 - 12%, ROA trên 5%, những điều không phải doanh nghiệp chế biến nông sản Việt Nam nào cũng có thể làm được. Nhờ áp dụng đổi mới sáng tạo trong sản xuất, Vinamit đã thu về doanh số khủng và Sở KH&CN tỉnh Bình Dương mới đây cũng vừa tổ chức trao chứng nhận Doanh nghiệp khoa học và công nghệ đang hoạt động cho Công ty cổ phần Vinamit (Vinamit).
Vinamit được đánh giá là doanh nghiệp đi đầu trong việc đổi mới sáng tạo, không ngừng thực hiện các nghiên cứu ứng dụng tạo ra sản phẩm mới có giá trị và đưa vào thương mại hóa, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh này.
Vinamit lọt Top 5 doanh nghiệp KHCN tỉnh Bình Dương (Nguồn: Báo Đầu tư)
Tổng giám đốc Vinamit Nguyễn Lâm Viên đã từng chia sẻ về vai trò của đổi mới sáng tạo trong quá trình điều hành Vinammit, đưa doanh nghiệp này trở thành số một trong lĩnh vực nông sản thực phẩm khô và trái cây sấy Việt Nam: “Đổi mới sáng tạo trong quá trình kinh doanh sẽ giúp doanh nghiệp đưa ra nhiều ý tưởng hay, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm thiểu chi phí đầu ra” và “muốn thành công phải có sự khác biệt nhưng không có sáng tạo thì không có khác biệt”.
Chương trình phát triển năng lực Đổi mới sáng tạo cho Doanh nghiệp
Workshop “Kiến trúc của Đổi mới sáng tạo: Ứng dụng tư duy thiết kế trong đổi mới sáng tạo doanh nghiệp”
Vừa qua, Workshop “Kiến trúc của Đổi mới sáng tạo: Ứng dụng tư duy thiết kế trong đổi mới sáng tạo doanh nghiệp”, do Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) tài trợ, với cơ quan chủ quản là Bộ Kế hoạch & Đầu tư và Trung tâm Đổi mới Sáng tạo Quốc gia (NIC) và Nền tảng kết nối Đổi mới sáng tạo BambuUP là đơn vị thực hiện,đã diễn ra thành công từ cả 2 đầu cầu Hà Nội và TP.HCM.
Nhằm đạt được mục tiêu truyền cảm hứng và ứng dụng tư duy thiết kế trong quy trình Đổi mới sáng tạo & Đổi mới sáng tạo Mở, workshop đã mang lại những mô hình tư duy thiết kế cùng case-study thành công xoay quanh tư duy thiết kế của các thương hiệu tiêu biểu như: Netflix, Vinamit, Phân bón Cà Mau,....
Bên cạnh đó, các đại diện Doanh nghiệp/Tập đoàn đã tham gia nhiều hoạt động brainstorm thú vị, giúp không khí của buổi workshop trở nên sôi động hơn. Những ý tưởng đột phá (Out-of-the-box) được đưa ra, những câu hỏi, chia sẻ đầy tâm huyết được trao đổi.
Chia sẻ cùng BambuUP, Ông Bách Võ - Giám đốc của Phú Hòa Phát, một đại diện Doanh nghiệp tham gia Workshop chia sẻ rằng: “Trong bối cảnh thị trường đang suy thoái, tôi nghĩ mình không thể tiếp tục hướng đi truyền thống, đặt để vào những nhóm khách hàng thông qua quen biết. Thay vào đó, cần phải mở rộng quy mô, số hóa các kênh, tăng cường quảng bá, đổi mới sáng tạo theo nhiều cách để tìm ra hướng phát triển mới. Thông qua workshop này, tôi ghi lại được rất nhiều điều…”
Có thể thấy, các doanh nghiệp trong những bước đi đầu đều có những khó khăn trong việc định hướng và phát triển con đường đi lâu dài, nhưng ĐMST Mở sẽ là một xu thế mới trong toàn cầu giúp các doanh nghiệp đẩy mạnh mô hình phát triển, cung cấp các nguồn lực bên ngoài để cùng liên kết, hợp tác. ĐMST Mở như một cách đổi mới đem lại lợi ích nhiều hơn, bởi có rất nhiều cơ hội được tạo ra từ ĐMST Mở mà doanh nghiệp có thể tận dụng như giúp giảm chi phí, đẩy nhanh thời gian tung sản phẩm ra thị trường, gia tăng sự khác biệt và tạo ra dòng doanh thu mới cho công ty, v.v. Những năm gần đây, ĐMST mở đã nhanh chóng trở thành yếu tố thúc đẩy tăng trưởng và hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp. Như vậy, khi áp dụng ĐMST Mở, doanh nghiệp và khách hàng đều cùng có lợi và đạt hiệu quả cao trong kinh doanh.
