3 vấn đề doanh nghiệp Việt cần quan tâm khi chinh phục giấc mơ vươn tầm quốc tế

Chinh phục thị trường nước ngoài luôn là mục tiêu của nhiều doanh nghiệp Việt. Tuy nhiên, hành trình vươn ra toàn cầu còn bắt gặp phải một số khó khăn về bài toán đổi mới và áp dụng thế nào cho phù hợp với nhu cầu, văn hóa khách hàng quốc tế.

Vai trò của doanh nghiệp hiện nay không chỉ ở công cuộc chuyển đổi số quốc gia, mà còn thể hiện trong việc khai phá thị trường nước ngoài. Năm 2022, theo thống kê của Bộ Thông tin Truyền thông, đã có 1.400 doanh nghiệp ICT có sản phẩm công nghệ "Made in Việt Nam" bán ra ở thị trường nước ngoài. Con số này được cho là còn khiêm tốn so với số lượng và năng lực doanh nghiệp Việt Nam. Trong khi các doanh nghiệp lớn với đủ tiềm lực đã đầu tư trực tiếp để phát triển mạnh về quy mô và tốc độ thì các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng chủ yếu lựa chọn phương thức triển khai theo dự án cụ thể, phù hợp với quy mô kinh doanh của mình. 

Ba tiềm lực lớn của doanh nghiệp Việt Nam

Doanh nghiệp Việt Nam không chỉ có thế mạnh về nguồn nhân lực năng động và sáng tạo mà còn có khả năng cạnh tranh về giá cả so với thị trường toàn cầu. Đây là lý do để doanh nghiệp Việt có đủ tiềm lực để ra nước ngoài, mang tri thức, công nghệ Việt Nam đi “mở cõi”.

Thứ nhất, Việt Nam là một trong những quốc gia có chi phí lao động và sản xuất thấp. Theo báo cáo “Sự dịch chuyển mạnh mẽ của chuỗi cung ứng – Cận cảnh chi phí kinh doanh ở châu Á” của TMX, chi phí vận hành bình quân của Việt Nam hiện nay thấp nhất trong khu vực, chỉ cao hơn Campuchia và Myanmar. Điều này giúp các doanh nghiệp có thể cung cấp sản phẩm và dịch vụ với giá thành thấp hơn so với các đối thủ ở các thị trường phát triển. 

Thứ hai, Việt Nam có nguồn nhân lực dồi dào, lực lượng lao động trẻ, năng động với khoảng 50,74 triệu người trong độ tuổi lao động, nhiều người có trình độ đào tạo cao trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kinh doanh và tiếp thị. Các doanh nghiệp Việt Nam có thể tận dụng tài năng, trí tuệ của các nhân viên này để phát triển các sản phẩm và dịch vụ công nghệ mới.

Thứ ba, với sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế, Việt Nam đang trở thành một trong những thị trường tiềm năng nhất mà thị trường quốc tế đang hướng đến nhờ vào sự ổn định về chính trị và tiền tệ, sự cởi mở về kinh tế, lực lượng lao động dồi dào và giá nhân công cạnh tranh. Điều này có thể được thể hiện ở việc dòng vốn đầu tư đang đổ vào Việt Nam: dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ròng đạt trung bình 5% GDP hàng năm và cho tới nay đây là tỷ lệ cao nhất trong khu vực (Theo báo cáo đầu tư của UNCTAD). Các doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể tận dụng cơ hội này để phát triển hoạt động kinh doanh và mở rộng thị trường.

Có thể thấy, các doanh nghiệp Việt Nam đang có nhiều lợi thế cạnh tranh trong “cuộc chiến” mang sản phẩm vươn thế giới. Song, để tận dụng các lợi thế cạnh tranh này, các doanh nghiệp công nghệ Việt cần có chiến lược kinh doanh phù hợp, đồng thời phải chú trọng đầu tư vào nghiên cứu và phát triển để nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ, đáp ứng được những tiêu chuẩn nghiêm ngặt của thị trường quốc tế. 

Ba vấn đề của doanh nghiệp Việt cần quan tâm khi ra nước ngoài

VINASA vừa thực hiện một khảo sát cho thấy: Theo đó, 3 nhóm vấn đề được các doanh nghiệp quan tâm nhất khi ra nước ngoài là thị trường (74,6%), chiến lược tiếp cận thị trường (72,6%), các kênh và cách thức tiếp cận (68,3%). Các nhóm vấn đề tiếp theo là kinh phí và kinh nghiệm của các doanh nghiệp đi trước.

Thứ nhất, về thị trường: Theo khảo sát, khu vực Đông Nam Á, Mỹ, châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc là những thị trường được các doanh nghiệp ICT Việt Nam ưu tiên lựa chọn khi vươn ra toàn cầu. Đặc biệt, ở châu Âu, do các công ty bên đó thiếu nguồn nhân lực, sản phẩm thì thiếu đổi mới sáng tạo nên những sản phẩm của doanh nghiệp Việt khi sang đó được đánh giá là “cơ hội ngàn vàng” để doanh nghiệp khai phá thị trường và phát triển.

Thứ hai, về tiếp cận thị trường: Mỗi quốc gia, mỗi vùng khác nhau sẽ có những thị trường khác nhau. Vì vậy, doanh nghiệp cần nhanh chóng kết nối để phân phối sản phẩm và phát triển rộng rãi. Vấn đề được đặt ra là làm sao để tìm được đúng đến các nhà phân phối các quốc gia, có được thông tin để làm việc nhanh nhất và tiết kiệm thời gian tìm kiếm thị trường cho doanh nghiệp? Do vậy, doanh nghiệp công nghệ Việt muốn thành công phải có những chiến lược và tầm nhìn đúng đắn, như lựa chọn chiến lược đi ra nước ngoài, xác định nơi đầu tư, hợp tác phải có nhu cầu lớn về các sản phẩm hoặc khan hiếm nguồn nhân lực. Việc lựa chọn đối tác kinh doanh, tư vấn và liên minh cũng là yếu tố quan trọng trong quá trình doanh nghiệp tiếp cận thị trường.

Thứ ba, về cách thức tiếp cận: Với sự phát triển của công nghệ và đòi hỏi về đổi mới sáng tạo với các sản phẩm, doanh nghiệp Việt cần có cách thức tiếp cận hiệu quả và hợp lý. Cho dù các doanh nghiệp có kế hoạch tham gia và thâm nhập thị trường nào cũng đều phải cân nhắc một hình thức phối hợp, xây dựng liên doanh,...Thông qua các cơ chế hợp tác để xây dựng cách thức tiếp cận hợp lý, từ đó có thể giảm thiểu những rủi ro trong kinh doanh.

Một số nước trong khu vực Đông Á, đơn cử như Hàn Quốc, mỗi năm cũng đã dành ra 3 tỷ USD cho xúc tiến thương mại công nghệ thông tin nên họ có những chương trình quảng bá sản phẩm ra nước ngoài, có chi phí cho doanh nghiệp và các gian hàng ở hội nghị quốc tế. Còn Việt Nam thì chưa có ngay nguồn vốn đầu tư và còn đang gặp khó khăn trong xây dựng chiến lược tiếp cận thị trường; vì vậy, trong năm 2023, doanh nghiệp Việt cần có những bứt phá và nâng tầm vị thế bản thân trên đấu trường quốc tế nhiều hơn. Đầu tư vào nghiên cứu và phát triển để cải thiện chất lượng sản phẩm và dịch vụ, hiểu rõ về thị trường và khách hàng mục tiêu hay tìm đối tác tại các nước sở tại là một số cách đẩy nhanh và hiệu quả quá trình thâm nhập thị trường. Ngoài ra, các doanh nghiệp Việt cũng cần đáp ứng đầy đủ các quy định và yêu cầu pháp lý của các thị trường mà họ muốn tiếp cận, từ đó nắm rõ thị trường và có những chiến lược phát triển bền vững cho doanh nghiệp. 

Trên thị trường Việt Nam cũng cần xây dựng các nền tảng số kết nối doanh nghiệp với thị trường lao động cả trong và ngoài nước, giúp doanh nghiệp giải quyết bài toán khó khăn trong việc kết nối và mang sản phẩm ra quốc tế mà tiết kiệm chi phí, tránh được rủi ro nhất. Tại Việt Nam, BambuUP chính là nền tảng về kết nối Đổi mới sáng tạo mở đã đem đến những giải pháp tối ưu, những thông tin có giá trị và kết nối các doanh nghiệp, Start Việt đến gần hơn với thị trường quốc tế, với các chương trình như VIET Startup INTERchange hay Challenge hub,...