Bức tranh thị trường 2022 và dự đoán nửa cuối 2023

Thị trường trong vài năm trở lại đây đã và đang thay đổi toàn cảnh sau đại dịch Covid-19, bên cạnh việc thúc đẩy nhu cầu đổi mới thì còn là tạo ra nhiều thách thức ngay cả với những cơ sở sản xuất tiên tiến nhất. Khi năm 2022 kết thúc, các công ty cũng đã sớm chuẩn bị cho mình những kịch bản của một thị trường ảm đạm. Nửa đầu năm 2023, thị trường vẫn là thách thức với các doanh nghiệp. Vậy bức tranh thị trường cuối năm 2023 liệu có thay đổi nhiều so với năm trước và đầu năm nay?

Bức tranh thị trường trước đó với nhiều biến động

Theo khảo sát, cộng đồng doanh nghiệp vốn đã bị ảnh hưởng nặng nề sau đại dịch, cần tích lũy để phục hồi, nhưng lại phải đương đầu với nhiều cú sốc như: tình hình xung đột Nga - Ukraine, chính sách tiền tệ thắt chặt tại Mỹ và EU, lạm phát tăng cao… Sự kết hợp cùng lúc của nhiều cú sốc tạo ra một “Cơn bão hoàn hảo” đối với nền kinh tế thế giới. Nhiều tổ chức dự kiến tăng trưởng kinh tế thế giới giảm tốc trong năm 2023.  Theo khảo sát cho thấy, 69,7% số doanh nghiệp cho rằng, giá cả chi phí đầu vào, vật tư tăng cao..., là “chướng ngại vật” mà doanh nghiệp tiếp tục phải đối mặt trong năm nay. Các khó khăn tiếp theo bao gồm: quan ngại từ thiên tai, dịch bệnh khó lường (36,4%); áp lực đơn hàng giảm, triển vọng xuất khẩu kém (33,3%); khó khăn trong tuyển dụng được nhân tài phù hợp với yêu cầu lao động của doanh nghiệp (33,3%).
 
Mặc dù có nhiều lo ngại về một tương lai ảm đạm, nhưng theo chia sẻ của các chuyên gia và doanh nghiệp, vẫn còn có cơ sở cho những kỳ vọng tích cực. Đặc biệt, vào nửa sau của năm 2023, triển vọng của nền kinh tế thế giới sẽ khả quan hơn khi mối lo ngại lạm phát dần được giải tỏa và các ngân hàng trung ương đi đến chu kỳ cuối của chính sách thắt lưng buộc bụng. 
 

Kỳ vọng tăng trưởng cho nửa cuối năm 2023

Với việc Việt Nam đã có những “nước cờ” tốt, trở thành một đối tác đáng tin cậy, nhanh nhạy và nổi lên như một nền kinh tế kiên cường trong thế giới đầy bất ổn vào năm 2022, các doanh nghiệp trong tất cả các lĩnh vực đã trở nên linh hoạt hơn và tăng khả năng cạnh tranh trong khu vực và trên toàn cầu. Tỉ lệ FDI trong lĩnh vực công nghệ cao, các dự án phức hợp sản xuất hoặc nghiên cứu phát triển (R&D) đang ngày càng tăng, được kỳ vọng sẽ có tác động lan tỏa công nghệ, tạo sức ép cạnh tranh, đổi mới công nghệ đối với các doanh nghiệp trong nước, cũng như tiềm năng để các doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi giá trị của doanh nghiệp FDI lớn.
 
Hơn nữa, việc đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam là Trung Quốc tái mở cửa vào năm 2023 tạo thêm cơ hội mới cho doanh nghiệp Việt. Động thái mở cửa của thị trường đông dân nhất thế giới sẽ giúp hàng hóa, kể cả nông sản lẫn sản phẩm công nghiệp của Việt Nam được xuất khẩu tương đối mạnh mẽ sang Trung Quốc. 
 
Dưới góc nhìn của các doanh nghiệp tăng trưởng nhanh nhất (FAST500), đa số đều giữ một thái độ thận trọng về triển vọng tăng trưởng trong năm 2023. Tuy nhiên, khi được hỏi về kế hoạch dự kiến trong năm nay, 62,5% doanh nghiệp cho biết sẽ mở rộng quy mô kinh doanh và 37,5% doanh nghiệp muốn giữ nguyên quy mô kinh doanh hiện tại.

Tập trung chiến lược và phát triển nửa cuối năm 2023

Chiến lược của doanh nghiệp trong nửa cuối năm 2023 của các doanh nghiệp là cần tập trung củng cố nguồn lực, tái thiết để tăng trưởng. Các doanh nghiệp nên ưu tiên 5 chiến lược chủ đạo để vượt qua thách thức trong thời gian này, đó là: Tăng cường đào tạo và cải thiện chất lượng nhân sự (78,1%); Tăng cường hệ thống quản trị rủi ro (59,4%); Phát triển các dòng sản phẩm và dịch vụ mới (50,0%); Ứng dụng chuyển đổi số- đổi mới sáng tạo trong sản xuất kinh doanh (43,8%) và Tái cấu trúc doanh nghiệp (43,8%).
 

Nhận diện về các cơ hội trong nửa cuối năm 2023, 72,7% số doanh nghiệp kỳ vọng tầm nhìn, chiến lược kinh doanh của công ty rõ ràng và nắm bắt được xu hướng thị trường sẽ là động lực lớn nhất đóng góp cho sự “vươn mình” của doanh nghiệp trong nửa cuối năm 2023. Và để hiện thực hóa nhanh hơn các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, giảm thiểu rủi ro và phát triển bền vững, doanh nghiệp nên đầu tư phát triển Đổi mới sáng tạo trong quy trình sản xuất. Điều này giúp doanh nghiệp tận dụng được sự đi lên của Công nghệ để phát huy tối đa khả năng sản xuất. Bên cạnh đó, khi giá cả chi phí đầu vào là “chướng ngại vật” mà doanh nghiệp đã và có thể tiếp tục đối mặt trong thời gian tới, thì doanh nghiệp nên nhanh tay có trong tay những tấm bằng sáng chế là “chiến lược” giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí đầu tư, đẩy nhanh tiến độ và nắm bắt được nhiều cơ hội hơn. 

Báo cáo Hệ sinh thái Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2022 do BambuUP có đề cập về 4 ưu tiên quan trọng mà chủ doanh nghiệp cần chú trọng tới, gồm có

• Biến đổi khí hậu & Giảm thiểu phát thải khí carbon
• Chiến lược tuyển dụng & giữ chân nhân tài
• Củng cố & Tăng cường tính hiệu quả của chuỗi giá trị
• Chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và gia tăng hàm lượng công nghệ

Cả hai kết quả đều có 1 ưu tiên quan trọng về đổi mới sáng tạo. Đây vừa là bài toán, vừa là chìa khóa để không chỉ tạo tiền đề cho giai đoạn hồi phục sau 2023, mà còn giúp tạo thời cơ bứt phá từ chính nội lực của doanh nghiệp.