Tín dụng xanh là xu hướng tất yếu, các công ty sẽ phải báo cáo về ESG (môi trường, xã hội và quản trị). Việc chuyển đổi sang mô hình xanh sẽ giúp các doanh nghiệp mới đạt đủ năng lực cạnh tranh và tiếp cận các thị trường khó tính.

Nắm bắt xu hướng toàn cầu - tín dụng xanh.

Tín dụng xanh (Green credit) là một loại tín dụng được các tổ chức tín dụng cung cấp cho các dự án, hoạt động hoặc sản phẩm có tác động tích cực đến môi trường. Tín dụng xanh có thể được sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau, bao gồm:

• Đầu tư vào năng lượng tái tạo
• Tiết kiệm năng lượng và nước
• Quản lý chất thải
• Bảo vệ đa dạng sinh học
• Giảm thiểu ô nhiễm

Tín dụng xanh đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển bền vững. Nó giúp các doanh nghiệp và cá nhân có thể tiếp cận nguồn vốn để thực hiện các hoạt động thân thiện với môi trường, từ đó góp phần bảo vệ môi trường và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Những năm về trước, tín dụng xanh có lẽ là khái niệm còn khá mới mẻ với nền kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, khi xã hội phát triển, đời sống người dân và hoạt động sản xuất của doanh nghiệp ngày càng ảnh hưởng theo chiều hướng tiêu cực đến môi trường, thì khái niệm "tín dụng xanh" mới thực sự được quan tâm đúng mức. Đây là bước đi cần thiết trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn ra trên toàn cầu, nhất là khi Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có mức độ ô nhiễm hàng đầu hiện nay. Khi đó, vai trò của các tổ chức tín dụng được đẩy lên cao với xu hướng tín dụng xanh.

Thực hiện chuyển đổi xanh để thỏa mãn yêu cầu của thị trường nhập khẩu khó tính.

Ngày nay, các tiêu chuẩn liên quan đến môi trường, xã hội và quản trị (ESG) đang dần trở thành tiêu chí quan trọng trong quyết định cho vay và đầu tư của các tổ chức tài chính quốc tế. Thực tế này đã tạo ra một động lực mạnh mẽ thúc đẩy tăng trưởng tín dụng xanh - hình thức tài chính mà việc cung cấp vốn được hướng dẫn bằng những mục tiêu xanh và bền vững.

ESG là xu hướng tất yếu, dần dần các công ty sẽ phải báo cáo về ESG. Do đó, nhu cầu về vốn để doanh nghiệp có thể chuyển cơ cấu hoạt động sao cho bền vững và có trách nhiệm với môi trường, xã hội là nhu cầu bức thiết trong thời gian tới.

Khi ngân hàng tài trợ vốn để doanh nghiệp chuyển sang hướng xanh hóa, đây không chỉ là một quyết định phù hợp với trách nhiệm xã hội, mà còn mang lại lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp có thể khai thác. Đặc biệt, với doanh nghiệp xuất khẩu sang thị trường khó tính như châu  u, Mỹ - những khu vực mà tiêu chí về môi trường và bền vững đang được đặt lên hàng đầu -  sản phẩm phải có yếu tố xanh để đáp ứng những yêu cầu khắt khe của người tiêu dùng. Có thể thấy, sự khắt khe đó được thể hiện trong bối cảnh thị trường Mỹ áp dụng các chính sách nhập khẩu có yêu cầu cao, bao gồm thuế nhập khẩu cao hơn so với nhiều quốc gia khác, hạn ngạch thị trường nhập khẩu nghiêm ngặt, và sử dụng biện pháp bảo vệ thương mại, các nước xuất khẩu đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Thời gian qua, hàng may mặc của Việt Nam đang gặp một số vấn đề khi xuất khẩu vì chậm chuyển đổi mô hình. Trong khi đó, Bangladesh đã chuyển đổi và họ tận dụng được cơ hội ở nước ngoài thì nhiều doanh nghiệp Việt chưa chú trọng. 

Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp nhận ra được cơ hội mở rộng thị trường, mà còn giúp họ tạo ra một chân lý: việc bảo vệ môi trường cũng có thể mang lại những lợi ích kinh tế to lớn. Đó là bài học cho Việt Nam trong việc thúc đẩy chuyển đổi, xanh hóa, đáp ứng nhu cầu, tiêu chuẩn nghiêm ngặt ở quốc gia nhập khẩu. Ngoài ra, việc các ngân hàng hỗ trợ quá trình chuyển đổi này còn tạo ra sức bật cho doanh nghiệp trong thời gian tới và thúc đẩy chiến lược xuất khẩu của Việt Nam.

Tín dụng xanh vẫn là khái niệm khá mới mẻ tại Việt Nam.

Chỉ mới vài năm trở lại đây, Việt Nam mới đang trong giai đoạn đầu của tăng trưởng, phát triển tín dụng xanh - phát triển, tăng trưởng bền vững. Còn trước đây, kinh tế Việt Nam tập trung vào vấn đề tăng trưởng mạnh mẽ hơn là tăng trưởng bền vững, tức kinh tế "nâu" - điều thường thấy ở các quốc gia đang phát triển. Do đó, nhận thức và hành động về vấn đề này chưa được tương xứng như kỳ vọng.

Tại Singapore, vào năm 2020, người tiêu dùng tại đây đã có cơ hội mua "tín dụng xanh" để giảm khí thải carbon từ việc sử dụng điện. Công ty Singapore Power (SP) đã phát hành Chứng chỉ Năng lượng tái tạo (RECs) qua ứng dụng di động "My Green Credit" (Tín dụng xanh của tôi). Điều này giúp người dùng ủng hộ năng lượng tái tạo và biết được lượng khí thải carbon mà họ đã giảm. SP là công ty đầu tiên tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương được ủy quyền làm cấp phát chứng chỉ Năng lượng tái tạo Quốc tế và đã cam kết 100% tiêu thụ điện tại trụ sở của họ thông qua RECs. CEO của SP Group, ông Stanley Huang, lưu ý rằng nhiều người muốn hành động xanh, nhưng gặp khó khăn về chi phí và tiếp cận nguồn năng lượng xanh.

Có thể thấy, hiện nay, phát triển bền vững trở thành nhu cầu cấp thiết, ở các quốc gia, đặc biệt là các quốc gia đang phát triển. Một ví dụ cho thấy như ở Trung Quốc, thời gian qua cũng thay đổi cấu trúc nền kinh tế theo hướng xanh hóa, vì mọi người thấy đó là nhu cầu cấp thiết, cũng như nhìn thấy cái giá đắt phải trả cho nền kinh tế "nâu" là thế nào - đó là một tương lai không bền vững. Do đó, những năm qua, kinh tế xanh, tăng trưởng xanh, tín dụng xanh đã được quan tâm hơn ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Tổng kết lại

Tín dụng xanh và xu hướng báo cáo ESG đang trở thành một phần không thể thiếu của các doanh nghiệp. Tín dụng xanh còn là lĩnh vực khá mới, nhiều doanh nghiệp, ngân hàng ngày càng quan tâm đến tín dụng xanh, như một cách để đóng góp vào sự phát triển của nền kinh tế xanh, thúc đẩy sự cạnh tranh và phát triển kinh tế bền vững trong tương lai. Do đó, xu hướng này sẽ còn phát triển mạnh trong thời gian sắp tới. Bà Văn Thành Khánh Linh, Phó tổng giám đốc BVBank chia sẻ: “Con số tỷ trọng tín dụng xanh 4% có vẻ khiêm tốn nhưng đó là sự nỗ lực từ các ngân hàng, và đó cũng là tín hiệu tốt cho tín dụng xanh trong tương lai.”