Theo Báo cáo Đổi mới sáng tạo Mở 2023, quy mô thị trường nền kinh tế giải trí lên đến 97,47 tỷ USD tính đến hết năm 2022. Nền kinh tế giải trí mở ra nhiều cơ hội và thách thức để doanh nghiệp Việt khai phá tiềm năng của mình. Để có thể đi đường dài trong nền kinh tế giải trí, doanh nghiệp Việt cần quan tâm những khía cạnh nào?
Hiện tượng “Swiftonomics” (nền kinh tế Taylor Swift) được đặt tên lần đầu vào tháng 7 năm ngoái bởi các chuyên gia kinh tế thuộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), mô tả sự tăng trưởng kinh tế liên quan đến tour diễn của Taylor Swift.

Singapore đã tận dụng triệt để hiệu ứng kinh tế đặc biệt này. Vừa qua, Singapore trở thành quốc gia độc quyền tổ chức “The Eras Tour” của Taylor Swift tại Đông Nam Á.
Theo ước tính của ban tổ chức, tour diễn của giọng ca Look what you made me do đã mang về cho ngành du lịch Singapore khoảng 500 triệu USD sau 6 đêm diễn. Ngoài doanh thu từ vé concert, làn sóng chi tiêu liên quan đến du lịch bao gồm vé máy bay, khách sạn, ăn uống và mua sắm, đã đóng góp đáng kể vào ngân sách của Singapore.
Bloomberg đưa tin, GDP của Singapore có thể sẽ tăng 2,9% trong ba tháng, tính đến ngày 31 tháng 3, tốc độ nhanh nhất trong sáu quý. Các nhà kinh tế đang dự đoán rằng tăng trưởng kinh tế hàng năm tại quốc đảo sư tử sẽ là 2,5%, cao hơn so với dự báo trước đó là 2,3%. Điều này vượt xa khoảng dự báo của chính phủ từ 1% đến 3% cho năm 2024.

Trước thành công của quốc gia láng giềng, Indonesia đã bày tỏ mong muốn tận dụng tiềm năng “Swiftonomics” để thúc đẩy ngành du lịch. Bộ trưởng Du lịch Indonesia, Sandiaga Salahuddin Uno, đã thể hiện quan điểm này khi nhấn mạnh rằng "Chúng tôi cần Swiftonomics để phát triển du lịch ở Indonesia”. Xem xét những cơ hội mà "Swiftonomics" mang lại, chính phủ đất nước vạn đảo đã thành lập quỹ du lịch trị giá 1.000 tỉ rupiah (64 triệu USD), để giúp các nhà tổ chức đấu thầu những sự kiện tương tự như concert của nữ ca sĩ Taylor Swift.
Thủ tướng Srettha Thavisin đã công bố chính phủ Thái Lan sẽ triển khai một loạt biện pháp mới nhằm thu hút những nhân vật xuất sắc và danh tiếng trên toàn thế giới. Ông Thavisin tuyên bố: "Chúng tôi có thể đưa những nghệ sĩ hạng A và đẳng cấp thế giới đến Thái Lan", nhấn mạnh sự cam kết của chính phủ trong việc nâng cao vị thế của đất nước trên bản đồ văn hóa và giải trí thế giới. Một trong những biện pháp đáng chú ý mà chính phủ Thái Lan đang xem xét là việc miễn thị thực, điều chỉnh quy định về việc sử dụng đồ uống có cồn tại các buổi hòa nhạc và sự kiện giải trí.
Gần đây, hàng loạt ngôi sao quốc tế chọn Việt Nam là điểm dừng chân mới. Việc Maroon 5, Westlife, Charlie Puth thêm Việt Nam vào các chuyến lưu diễn đã chứng tỏ sức hút của đất nước hình chữ S đối với các nghệ sĩ hàng đầu.

Sự đón tiếp nồng hậu và nhiệt tình của khán giả Việt Nam là một yếu tố quan trọng khiến các nghệ sĩ quốc tế bắt đầu nghiêm túc coi Việt Nam là một thị trường tiềm năng. Ngoài ra, hệ thống cơ sở hạ tầng tại Việt Nam ngày càng được nâng cấp và cải thiện, giúp cho việc tổ chức các sự kiện quy mô lớn trở nên dễ dàng và chuyên nghiệp hơn.
Không chỉ là “những bữa tiệc” âm nhạc, xu hướng concert tourism đổ về Việt Nam để lại những con số thực có giá trị. Born Pink World Tour Hanoi 2023 đã đẩy tổng số khách du lịch đến Thủ đô tăng hơn 170.000 lượt, trong đó có nhiều khán giả quốc tế từ Trung Quốc, Canada, Úc, Nhật… Theo ước tính của Touring Data (chuyên trang thống kê doanh thu các tour diễn toàn cầu), 2 đêm diễn này đã thu về hơn 333 tỉ đồng.
Thị trường âm nhạc tại Việt Nam là “ngôi sao đang lên”, đặc biệt là âm nhạc trực tuyến. Theo Statista, thị trường âm nhạc số tại Việt Nam dự kiến sẽ đạt giá trị lên đến 10 tỷ USD vào năm 2026. Amanotes, một công ty phát triển trò chơi chuyên về ứng dụng âm nhạc, đang tích cực tận dụng cơ hội này.
Mặc dù chưa phổ biến ở Việt Nam, Amanotes lại đứng TOP trong các bảng xếp hạng toàn cầu về lĩnh vực game âm nhạc trên di động. Được thành lập vào năm 2014 bởi ông Võ Tuấn Bình và ông Nguyễn Tuấn Cường, Amanotes áp dụng giải pháp AI, cạnh tranh với các tên tuổi nổi tiếng như Cheetah Mobile, RobTop Games và OrcaMobi.
Đến năm 2023, các trò chơi của Amanotes đã thu hút hơn 2,9 tỷ lượt tải xuống trên toàn thế giới, với Magic Tiles 3 và Tiles Hop là hai sản phẩm nổi bật nhất. Đáng chú ý, Hoa Kỳ đứng là thị trường lớn nhất và có doanh thu cao nhất của Amanotes. Ngoài ra, Amanotes cũng đã mở rộng mạnh mẽ tại các thị trường Anh, Đức, Pháp, Canada, Ấn Độ, Nga và Trung Quốc…
Trong bối cảnh đó, ngành công nghiệp biểu diễn nói riêng và ngành du lịch Việt Nam nói chung cần “đòn bẩy” tạo ra đột phá. Để làm được điều đó, ngành công nghiệp biểu diễn không thể phát triển một cách “đơn độc” mà cần phải liên kết mạnh mẽ với các dịch vụ khác để thu hút khán giả, đặc biệt là khán giả nước ngoài.
Từ câu chuyện của Singapore, các doanh nghiệp nội địa có cơ hội đón đầu nền kinh tế giải trí bằng cách mở ra những trải nghiệm du lịch độc đáo. Bằng cách không chỉ tập trung vào các sự kiện âm nhạc, khám phá văn hóa địa phương, thưởng thức đặc sản cũng là những hoạt động triển vọng kích cầu du lịch hiệu quả. Đơn cử như “Soul of the Forest” hay Mây Lang Thang cũng nhận nguồn doanh thu từ ăn uống, lưu trú, tạo hiệu ứng lan tỏa tới các mắt xích cùng tham gia vào chuỗi cung ứng du lịch.
Trong bối cảnh âm nhạc đang chuyển mình từ trực tiếp sang trực tuyến, các cơ hội kinh doanh đối với startup cũng vì vậy mà tháo gỡ nhiều giới hạn. Trường hợp Amanotes đã chứng minh được rằng việc kết hợp nền kinh tế giải trí và công nghệ có thể đem lại những thành công choáng ngợp. Để có thể đi đường dài trong nền kinh tế giải trí, các startup nhận thức được điểm mấu chốt này sẽ tạo ra khác biệt và lợi thế trong môi trường kinh doanh đầy cạnh tranh.
Chính phủ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng nền kinh tế giải trí, định hình chính sách và quy định liên quan đến ngành công nghiệp biểu diễn. Rút kinh nghiệm từ bài học của Singapore, việc các cơ quan quản lý tạo điều kiện hỗ trợ ngân sách cũng chính là đòn bẩy để phát triển nền kinh tế giải trí nước nhà.
Tóm lại, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý và doanh nghiệp, ngành công nghiệp biểu diễn của Việt Nam mới có thể tạo ra những đột phá quan trọng cho kinh tế quốc gia, phát triển và cạnh tranh trên trường quốc tế.
Nhi Thiệu

Đọc thêm về nền kinh tế giải trí và các mô hình kinh tế đang nổi lên trong Báo cáo Đổi mới sáng tạo Mở 2023. Báo cáo cung cấp cơ sở dữ liệu chiến lược cho các doanh nghiệp tại Việt Nam, tổng hợp các tiềm năng và thách thức đối với các doanh nghiệp và tập đoàn thông qua việc phân tích chi tiết về các xu hướng đổi mới sáng tạo và công nghệ trên toàn cầu, cũng như tình hình cụ thể tại Việt Nam. Bên cạnh đó, báo cáo cũng đề xuất một số phương pháp và hướng dẫn để hỗ trợ các doanh nghiệp thúc đẩy quá trình đổi mới sáng tạo.