TP Hồ Chí Minh có hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo dẫn đầu cả nước và đứng thứ 3 trong khu vực Đông Nam Á. Nhằm khai thác tốt các tiềm năng nội lực sẵn có phát và tận dụng các cơ hội từ bên ngoài, TP Hồ Chí Minh đã và đang có nhiều giải pháp hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo trên tinh thần đồng hành cùng cộng đồng khởi nghiệp, nâng cao hơn nữa chất lượng hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo. Cùng khám phá “TP Hồ Chí Minh với khát vọng trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo khởi nghiệp năng động bậc nhất ở khu vực Đông Nam Á ” và câu chuyện phát triển, hỗ trợ Đổi mới sáng tạo của Thành phố.

TP.Hồ Chí Minh lọt top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp mới nổi toàn cầu

Việt Nam là một trong những quốc gia có nền kinh tế năng động, được xem là một trong những trung tâm phát triển của các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Báo cáo Chỉ số Hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu 2023 của Startup Blink cho biết, Việt Nam đứng thứ hạng 58/100. Trong đó, với nguồn nội lực dồi dào và sự hỗ trợ mạnh mẽ của chính quyền các cấp, Thành phố Hồ Chí Minh - “trái tim” của miền Nam Việt Nam luôn khẳng định vị thế là một trong những thành phố dẫn đầu cả nước về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo khi thu hút gần 50% số lượng doanh nghiệp khởi nghiệp của cả nước.

Báo cáo Hệ sinh thái Khởi nghiệp Toàn cầu (GSER 2023) của Startup Genome công bố gần đây cho thấy, TP.HCM đứng trong nhóm 100 thị trường startup mới nổi của toàn cầu, cụ thể là nhóm 81-90. TP.HCM cũng là địa phương duy nhất của Việt Nam lọt vào danh sách này. Ở ba chỉ số đầu, TP.HCM vẫn giữ nguyên điểm số so với bảng xếp hạng năm 2022, lần lượt là Hoạt động - 1 điểm, Tài trợ vốn - 5 điểm, và Tiếp cận thị trường - 1 điểm, dựa trên thang điểm 10. Với chỉ số về Kinh nghiệm và Nhân tài, TP.HCM đã có sự cải thiện đáng kể từ mức 1 điểm năm ngoái lên 7 điểm trong báo cáo năm nay. Hai chỉ số mới về Tính kết nối và Độ hiểu biết của TP.HCM đều được đánh giá đang ở mức sơ khai là 1 điểm. 

Tại khuôn khổ triển lãm Ngày hội khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia (TECHFEST) ngày 24/11/2023, ông Phan Văn Mãi, Chủ tịch UBND TP HCM, thông tin thành phố đang sở hữu hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo năng động số 1 Việt Nam và được xếp hạng 114/1.000 thành phố trên toàn cầu. Trong khu vực Đông Nam Á, TP HCM đứng thứ 3 về giá trị hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo với tác động kinh tế lên đến 5,22 tỷ USD, sau Singapore và Jakarta (Indonesia).

Trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước

Để đạt được những thành tựu nổi bật nêu trên, thời gian qua, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ, thúc đẩy phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Từ những chính sách này, nhiều địa phương, đơn vị trong Thành phố đã triển khai các chương trình cụ thể giúp hệ sinh thái phát triển, bước đầu đạt nhiều kết quả tích cực. Điển hình, Thành phố đã hình thành mô hình không gian hỗ trợ hoạt động đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp (Saigon Innovation Hub - SIHUB) cho các doanh nghiệp. Trong giai đoạn ươm tạo của mô hình này, các doanh nghiệp nhận được nhiều chính sách hỗ trợ để phát triển, như: Giảm chi phí hoạt động; hỗ trợ và đa dạng hóa các nguồn lực tài chính, thông tin, công nghệ và quản lý; hỗ trợ mở rộng thị trường và tham gia vào các thị trường mới… Hình thành và bắt đầu hoạt động từ năm 2016 đến nay, hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Thành phố đã có 44 tổ chức tham gia hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, hơn 100 trường đại học và cao đẳng có hoạt động đổi mới sáng tạo, hơn 60 quỹ đầu tư, 2.000 doanh nghiệp khởi nghiệp, 250 chuyên gia, cố vấn khởi nghiệp. Hằng năm, hệ sinh thái khởi nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức hơn 500 sự kiện khởi nghiệp sáng tạo ở cả khối nhà nước và tư nhân; gần 80 cuộc thi về khởi nghiệp sáng tạo, thu hút hơn 3.000 dự án khởi nghiệp đăng ký tham gia, trong đó có hơn 350 dự án được ươm tạo mỗi năm tại các cơ sở ươm tạo nhà nước.

Trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo, Thành phố rất chú trọng hoạt động hợp tác quốc tế. Nhiều bản ghi nhớ, thỏa thuận hợp tác đã được ký kết với các đối tác ở Phần Lan, Hàn Quốc, Canada, Singapore, Israel... nhằm phối hợp hỗ trợ phát triển cho các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và tiếp cận thị trường, các nguồn tài chính quốc tế; đặc biệt, tăng cường mở rộng hợp tác với các tổ chức đổi mới sáng tạo, tập đoàn lớn trên thế giới nhằm thu hút các quỹ đầu tư mạo hiểm, các chuyên gia, phát triển thị trường, nâng cao năng lực hệ sinh thái khởi nghiệp... 

TPHCM chủ trương tiếp tục phát triển hạ tầng, dịch vụ hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Trong đó, hình thành mạng lưới trung tâm khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Hỗ trợ phát triển cơ sở vật chất - kỹ thuật phục vụ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và xây dựng các mô hình tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo theo mô hình quốc tế. Phát triển hệ thống thu thập và cung cấp thông tin khoa học và công nghệ phục vụ nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo. Đẩy mạnh hoạt động Sàn giao dịch công nghệ hỗ trợ chuyển giao công nghệ và đối mới sáng tạo; đồng thời, nâng cao năng lực cho các thành phần hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; hình thành các hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của các lĩnh vực, sản phẩm trọng điểm. Trong đó, tái cấu trúc các chương trình nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ; xây dựng đội ngũ quản trị viên tài sản trí tuệ cho các tổ chức nghiên cứu và doanh nghiệp; huấn luyện nâng cao năng lực cho các thành phần Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; kết nối mạng lưới khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh đó, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo phát triển sản phẩm và thị trường. Trong đó, triển khai Chương trình ươm tạo các dự án đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo ở giai đoạn tiền ươm tạo, ươm tạo và tăng tốc. Hình thành không gian hỗ trợ thử nghiệm sản phẩm khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Ngoài ra, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng suất chất lượng và đổi mới sáng tạo. Trong đó, huấn luyện về năng suất, chất lượng phục vụ cải tiến và đổi mới mô hình quản lý sản xuất, kinh doanh. Tư vấn áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; các hệ thống quản lý, công cụ cải tiến năng suất, chất lượng, đo lường; phát triển hệ thống huấn luyện trực tuyến về năng suất, chất lượng, đổi mới sáng tạo và quản trị tài sản trí tuệ…

TP Hồ Chí Minh: Đồng hành cùng doanh nghiệp khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo

UBND TPHCM chính thức ban hành kế hoạch triển khai “Đề án hỗ trợ phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo TPHCM giai đoạn 2021 - 2025” trong năm 2024. Theo đó, TPHCM đặt mục tiêu thúc đẩy phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của TP phát triển ngang tầm khu vực, từng bước trở thành nền tảng vững chắc hỗ trợ hoạt động đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất chất lượng, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, phát triển sản phẩm chủ lực của TP, góp phần nâng cao tỷ trọng đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào GRDP đến năm 2025 đạt từ 45% - 50%.

Đồng thời, Thành phố cũng tạo lập môi trường thuận lợi để thúc đẩy, hỗ trợ quá trình hình thành và phát triển loại hình doanh nghiệp có khả năng tăng trưởng nhanh dựa trên khai thác tài sản trí tuệ, công nghệ, mô hình kinh doanh mới; hoàn thiện hệ thống pháp lý hỗ trợ hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Bên cạnh đó, thành phố cũng tạo điều kiện tối đa nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo cho 900 doanh nghiệp. Thực hiện ươm tạo, phát triển 300 dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Trong đó, hỗ trợ phát triển 30 doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tiếp cận nguồn vốn đầu tư mạo hiểm. Góp phần tăng chi đầu tư cho khoa học và công nghệ của xã hội đạt bình quân 1%/GRDP. Số doanh nghiệp đạt tiêu chí doanh nghiệp khoa học - công nghệ và số doanh nghiệp đổi mới sáng tạo tăng từ 8 - 10%; tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đối mới sáng tạo đạt 35% trong tổng số doanh nghiệp.

Về tiến độ thực tế thực hiện đề án 672 “Đề án hỗ trợ phát triển Hệ sinh thái Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo giai đoạn 2021 - 2025”, đại diện Sở KHCN cho biết từ 2021 - 2023 đã hỗ trợ tổng cộng 6.132 doanh nghiệp, đạt 204% chỉ tiêu của cả giai đoạn 2021 - 2025. Ước chi đầu tư cho khoa học và công nghệ của xã hội năm 2023 đạt 1%/GRDP, bình quân giai đoạn 2021 - 2023 ước đạt 0,88%/GRDP. Trong năm 2023,  nhiều chương trình về Đổi mới sáng tạo và khoa học - công nghệ đã được tổ chức như Sự kiện đổi mới sáng tạo quốc tế InnoEx 2023, Hội thi Thử thách Trí tuệ nhân tạo, … đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số trên nhiều lĩnh vực như giáo dục - đào tạo, công an, báo chí, ... góp phần đưa Hệ sinh thái Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo của TP HCM đạt xếp hạng 114 trong những hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo năng động nhất toàn cầu năm 2023

Lời mời gọi khởi nghiệp đổi mới sáng tạo

Chia sẻ trong Báo cáo Hệ sinh thái Đổi mới sáng tạo Mở Việt Nam 2023, ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Cục trưởng Cục Công tác phía Nam Bộ Khoa học - Công nghệ bày tỏ: “Tuy cá nhân tôi thấy vẫn có vài điểm khuyết yếu cơ bản, Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam đã đạt được những dấu ấn ban đầu tại khu vực”. 

Những dấu ấn được nhắc đến sẽ tiếp tục được phát huy trên mọi miền đất nước. Bức tranh tương lai cho Thành phố Hồ Chí Minh như một thành phố đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp đã phần nào được phác họa dưới tầm nhìn chiến lược của các nhà lãnh đạo. Thành phố Hồ Chí Minh hướng tới mục tiêu trở thành đô thị sáng tạo ngang tầm khu vực trong 10 năm tới, trung tâm khởi nghiệp đổi mới sáng tạo năng động bậc nhất ở Đông Nam Á và khu vực, cùng với nỗ lực trở thành trung tâm tài chính quốc tế.Trong tương lai gần, Thành phố Hồ Chí Minh được kỳ vọng sẽ trở thành “trái tim” của Đổi mới sáng tạo miền Nam. 

Thành phố Hồ Chí Minh  cam kết đầu tư phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và luôn đồng hành với cộng đồng khởi nghiệp, hướng tới sự thành công và phát triển bền vững. Các chủ trương, chính sách kể trên là minh chứng cho sự nỗ lực của Thành phố Hồ Chí Minh để đạt được những mục tiêu, kỳ vọng đã đặt ra, xuất sắc đưa thành phố trở thành “trái tim” thúc đẩy nhịp Đổi mới sáng tạo của khu vực phía Nam. Các Doanh nghiệp, startup trong khu vực quan tâm đến thị trường thành phố Hồ Chí Minh liên tục cập nhật thông tin về thị trường, xu hướng, tiềm năng của khu vực là một hướng đi khoa học giúp tổ chức Doanh nghiệp bước đầu gặt hái được những thành công khi gia nhập thị trường kinh tế. 

>> Đọc thêm về hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở ở TP.Hồ Chí Minh và một số tỉnh thành khác, chính sách hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo nổi bật trong Báo cáo Đổi mới sáng tạo Mở 2023. Báo cáo cung cấp cơ sở dữ liệu chiến lược cho các doanh nghiệp tại Việt Nam, tổng hợp các tiềm năng và thách thức đối với các doanh nghiệp và tập đoàn thông qua việc phân tích chi tiết về các xu hướng đổi mới sáng tạo và công nghệ trên toàn cầu, cũng như tình hình cụ thể tại Việt Nam. Bên cạnh đó, báo cáo cũng đề xuất một số phương pháp và hướng dẫn để hỗ trợ các doanh nghiệp thúc đẩy quá trình đổi mới sáng tạo.

Trúc Uyên