Xác định đổi mới chính là ưu tiên hàng đầu trong quá trình thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của thị trường, nhiều doanh nghiệp hiện nay đều không ngừng tìm kiếm các mô hình, chiến lược hiệu quả để cải thiện năng lực đổi mới của mình, hướng đến mục tiêu cuối cùng là thúc đẩy tăng trưởng và tác động tích cực đến tương lai. Xuất phát từ nhu cầu này, bài viết sẽ tổng hợp 5 mô hình đổi mới giúp doanh nghiệp xây dựng một “hình mẫu” đổi mới thành công trong tương lai.
Đổi mới là một hành trình bắt đầu từ các ý tưởng với mục tiêu cuối là thương mại hóa
Quá trình chuyển đổi số đòi hỏi ngày càng nhiều sự sáng tạo, đổi mới trong mô hình kinh doanh, quy trình vận hành… để dễ dàng tiếp cận và nhanh chóng đáp ứng nhu cầu của thị trường. Để nhanh chóng thích ứng với sự thay đổi này, các doanh nghiệp, đặc biệt là các nhà quản lý cần hình thành tư duy coi sự đổi mới là một hành trình bắt đầu từ các ý tưởng và trải qua một quy trình vận hành để tiến đến mục tiêu cuối cùng là thương mại hóa để phục vụ nhu cầu của xã hội.
Theo Nottingham Spirk - một công ty tư vấn chiến lược thương mại hóa đổi mới cho các doanh nghiệp có trụ sở tại Anh, một quy trình biến các ý tưởng đổi mới thành các giải pháp thương mại hiệu quả gồm có các bước sau đây:
Động lực thị trường tác động hoàn toàn đến quy trình vận hành của doanh nghiệp
Động lực thị trường chính là sự thay đổi liên tục ở các yếu tố khách quan liên quan đến giá cả hàng hóa, lực lượng lao động… tác động trực tiếp đến các hoạt động sản xuất và quy trình vận hành của một doanh nghiệp. Trong giai đoạn chuyển đổi số, sự năng động của thị trường - được chứng minh rõ ràng thông qua sự thay đổi liên tục của các yếu tố khách quan và sự ứng dụng ngày càng cao của công nghệ đã phá vỡ quy trình vận hành của doanh nghiệp, đòi hỏi các nhà quản lý cần nhanh chóng đưa ra các hướng đi mới tối ưu hơn trong việc điều hành, duy trì, kinh doanh và phát triển sản phẩm. Từ đó, có thể thấy để đổi mới thành công, việc xác định, giải quyết và ứng phó với những sự thay đổi trong động lực thị trường là một yếu tố then chốt đối với mỗi doanh nghiệp hiện nay.
Đổi mới thực chất là xây dựng và kiến thiết hướng đến môi trường tương lai, do đó việc đưa ra các chiến lược ứng phó và thích ứng với động lực thị trường chính là cơ hội để các doanh nghiệp khẳng định và nâng cao giá trị của các mô hình đổi mới của mình trên thị trường. Một số hình thức được các doanh nghiệp ứng dụng phổ biến hiện nay bao gồm:
Những sự thay đổi đều có thể trở thành cơ hội giúp doanh nghiệp tiến xa hơn trong hành trình đổi mới
Sự thay đổi nhanh chóng của thị trường và hình thành các xu hướng mới trong xã hội được coi là yếu tố khách quan tác động trực tiếp đến hiệu quả của các chiến lược của doanh nghiệp - khi các chiến lược đổi mới trong thực tế đều hướng đến mục tiêu cuối cùng là đáp ứng nhu cầu của tệp khách hàng mục tiêu. Do đó, những biến đổi liên quan đến thói quen của con người, sự hình thành những văn hóa, trào lưu mới… trong thực tế đều có thể trở thành cơ hội giúp doanh nghiệp đi nhanh hơn và tiến xa hơn trong hành trình đổi mới của mình.
Để xác định và chủ động nắm bắt được cơ hội chiến lược phù hợp với mục tiêu đổi mới của mình, doanh nghiệp cần có khả năng xây dựng, phân tích và ứng dụng tạo ra giá trị dài hạn với các giai đoạn chính gồm:
Việc xác định, khai thác và tận dụng năng lực nội tại để gia tăng giá trị của doanh nghiệp được coi là “tương lai” của việc quản lý sự đổi mới
Việc xác định, khai thác và tận dụng năng lực nội tại để gia tăng giá trị của doanh nghiệp được coi là “tương lai” của việc quản lý sự đổi mới. Do đó, thay vì tập trung đào tạo phát triển kỹ năng và nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc đổi mới trong quy trình vận hành của công ty, việc tạo ra các “đòn bẩy” giúp nhân dự có động lực phát huy năng lực và sự sáng tạo của mình chính là cách tiếp cận hiệu quả nhất giúp các nhà quản lý khai thác triệt để và “giữ chân” nhân sự của mình:
Việc liên kết với các giải pháp ĐMST từ startup giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí và đảm bảo hiệu quả
Cộng tác và liên kết chính là yếu tố thúc đẩy sự hiểu biết về nhu cầu của người tiêu dùng và xây dựng chính sách để cải thiện và nâng cao trải nghiệm của khách hàng. Để tiến trình này diễn ra một cách nhanh chóng, vừa đảm bảo về mặt thời gian, tiết kiệm về mặt chi phí và nguồn lực vừa hiệu quả trong quá trình nhanh chóng đáp ứng nhu cầu của khách hàng, việc sử dụng các giải pháp đổi mới từ startup chính là điều kiện tuyệt vời giúp doanh nghiệp tạo ra lợi thế cạnh tranh để tồn tại lâu dài trong tương lai.
Hiện nay, hình thức thúc đẩy quá trình ứng dụng khoa học công nghệ đổi mới sáng tạo đang chứng kiến sự biến đổi đáng kể. Trước đây, nguồn lực đổi mới sáng tạo chính là các doanh nghiệp lớn xây dựng nguồn nhân lực R&D và nguồn ngân sách lớn khi trong năm 2020, 69% các ý tưởng ĐMST đến từ các trung tâm nghiên cứu và phát triển nội bộ, 49% đến từ các bộ phận trong doanh nghiệp. Dự kiến đến năm 2025, các nguồn lực giúp đẩy nhanh quá trình ĐMST trong nền kinh tế là: sự hợp tác với các phòng lab (chiếm đến 71%) và nguồn giải pháp từ các startup công nghệ (chiếm 44%). Bên cạnh đó, việc hợp tác với nguồn lực bên ngoài sẽ giúp các doanh nghiệp đẩy nhanh gấp 3-5 lần tốc độ ứng dụng công nghệ và thậm chí giảm đến 23% mức đầu tư để triển khai đổi mới sáng tạo. Các công nghệ, giải pháp đổi mới sáng tạo hiện nay đều tập trung khai thác các khía cạnh giúp tối ưu hoá quy trình vận hành và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, do đó đều có tính ứng dụng cao trên thị trường, tiêu biểu như: các giải pháp thanh toán giúp quản lý chi phí cho doanh nghiệp, ứng dụng quản lý nhân sự, công nghệ giúp quy trình chăm sóc khách hàng và nâng cao trải nghiệm người dùng một cách hiệu quả…