Tại sao “đổi mới sáng tạo” không còn là câu chuyện của riêng startup?

A one-stop innovation platform facilitates meaningful connections in the Innovation Ecosystem.

Năm 2020, 70-80% nguồn đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp toàn cầu đến từ nội bộ. Đến năm 2025, con số đó đã đảo ngược hoàn toàn. Giải pháp đúng không nằm ở việc tự mình làm tất cả hay hoàn toàn dựa vào nguồn lực bên ngoài, mà ở việc mở cửa - đúng lúc, đúng giải pháp, đúng đối tác.

Trong phiên trả lời phỏng vấn độc quyền cùng Vietsuccess, bà Nguyễn Hương Quỳnh - CEO của BambuUP, nguyên Tổng Giám đốc Nielsen Việt Nam & Campuchia - đã chia sẻ thẳng thắn về hành trình rẽ hướng từ tập đoàn sang kiến tạo một mô hình hoàn toàn mới cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Việt Nam.

 

>>> Tải xuống: 

 

“What’s Next?”: Làm Tổng giám đốc công ty nghiên cứu thị trường toàn cầu chưa phải là đích đến cuối

Host: Thưa bà, từ vị trí lãnh đạo cấp cao tại một tập đoàn toàn cầu, điều gì đã thôi thúc bà bước sang lĩnh vực đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp?

Bà Nguyễn Hương Quỳnh: Xuất phát điểm của tôi là nghiên cứu thị trường – một lĩnh vực giúp hình thành thói quen luôn đặt câu hỏi: “What’s next?” cho doanh nghiệp, cho thị trường và cho chính bản thân mình.

Khi quan sát sự phát triển của công nghệ, tôi nhận thấy một nghịch lý: trong khi công nghệ tăng tốc rất nhanh, nhiều tập đoàn lớn lại có xu hướng chậm lại do quá trình tối ưu hóa nội bộ. Điều này đặt ra một câu hỏi lớn – liệu mô hình tăng trưởng truyền thống còn phù hợp trong bối cảnh mới?

Ở góc độ cá nhân, “what’s next” không chỉ là câu chuyện phát triển sự nghiệp, mà còn là câu hỏi về tính phù hợp (relevance) và giá trị tạo ra cho xã hội trong tương lai. Chính điều đó đã thôi thúc tôi bước ra khỏi vùng an toàn và tham gia vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.


Bà Quỳnh luôn đặt câu hỏi “What’s next?” cho doanh nghiệp, cho thị trường và cho chính bản thân mình

 

Đổi mới sáng tạo: Đừng nghĩ nó phải là một cuộc cách mạng

Host: Theo bà, "đổi mới sáng tạo" thật ra là gì? Từ này được dùng phổ biến nhưng lại được hiểu theo nhiều cách rất khác nhau.

Bà Nguyễn Hương Quỳnh: Thú vị là khi chữ "đổi mới sáng tạo" lần đầu xuất hiện, vào thế kỷ 15-16, nó không liên quan gì đến công nghệ. Nó xuất hiện trong văn bản pháp luật, và thậm chí mang ý nghĩa tiêu cực: gắn với những người nổi loạn, dị giáo, không tuân thủ trật tự.

Mãi đến cuối thế kỷ 18-19, chữ này mới dần gắn với khoa học công nghệ và mang nghĩa như chúng ta hiểu hôm nay. Và để được gọi là đổi mới sáng tạo (Innovation) cần đủ ba thành phần: ý tưởng mới, được triển khai, và tạo ra giá trị mới cho doanh nghiệp hoặc khách hàng. Thiếu 1 trong 3 thì chưa phải là đổi mới sáng tạo.

Quan trọng hơn, nhiều người nghĩ đổi mới sáng tạo phải là thứ gì đó cực kỳ đột phá, giật trời. Thực ra không phải vậy. Có ba cấp độ:

Cấp 1 - Incremental Innovation (Cải tiến liên tục): Đây là thứ chiếm 70-80% hoạt động đổi mới của mọi doanh nghiệp. Đừng xem thường nó chỉ vì nghe có vẻ "nhỏ". Điện thoại gập được, đó là incremental innovation. Tính năng mới hơn, tiện hơn, nhưng không làm đảo lộn thị trường.

Cấp 2 - Breakthrough Innovation (Đột phá): Từ điện thoại bấm phím sang màn hình cảm ứng, đó là breakthrough. Nó thay đổi hành vi người dùng đáng kể, mở ra mô hình mới, nhưng chưa phá vỡ toàn bộ ngành.

Cấp 3 - Disruptive Innovation (Phá vỡ): Từ điện thoại bàn quay dây sang điện thoại di động, đó là disruptive. Nó xóa sổ mô hình kinh doanh cũ, khai sinh một ngành công nghiệp hoàn toàn mới.

Ngay cả các tập đoàn hàng đầu thế giới, 70% ngân sách vẫn dành cho incremental innovation, 20% cho breakthrough, và chỉ 10% cho nghiên cứu disruptive, vì loại này thường cần nhiều năm, không biết " ngày đẹp trời" nào mới ra kết quả. Đây cũng là một tham chiếu tốt cho doanh nghiệp Việt khi lên kế hoạch đổi mới sáng tạo.

 

Từ Closed Innovation đến Open Innovation: Khi nội lực không còn là ‘vũ khí’ tối thượng

Host: Vậy Đổi mới sáng tạo mở nghĩa là gì?

Bà Nguyễn Hương Quỳnh: Trước đây, khi nói đến đổi mới sáng tạo, hầu hết doanh nghiệp đều nghĩ: "Tôi có phòng R&D, tôi có nhân viên giỏi, họ sẽ nghĩ ra ý tưởng mới." Tức là chúng ta đóng cửa trong nhà, dùng nội lực là chính. Đó gọi là closed innovation - đổi mới sáng tạo đóng.

Open innovation, đổi mới sáng tạo mở, là chúng ta mở cửa, chào đón ý tưởng từ bên ngoài, sẵn sàng bắt tay với các đối tác để cùng thiết kế, cùng sáng tạo (co-design, co-create) những giải pháp và giá trị mới.

Và con số thống kê rất đáng chú ý: Năm 2020, khoảng 70-80% nguồn đổi mới sáng tạo của các doanh nghiệp đến từ nội bộ. Chỉ đến năm 2025, con số đó đã đảo ngược hoàn toàn, với 70-80% nguồn đổi mới đến từ bên ngoài. Đây không phải xu hướng, đây là tất yếu.

Và khi một doanh nghiệp biết cách làm đổi mới sáng tạo đúng, họ có thể tăng năng suất lao động và tốc độ triển khai đổi mới lên ít nhất gấp 3 lần, trong khi chi phí đầu tư giảm 20-30%.