Mỹ và Nhật Bản đứng đầu trong bảng xếp hạng Chỉ số Đổi mới sáng tạo Toàn cầu 2023, có nhiều điểm chung trong việc đầu tư cho R&D và hợp tác công tư. Tuy nhiên, Mỹ nổi bật với tinh thần khởi nghiệp mạnh mẽ, trong khi Nhật Bản thúc đẩy đổi mới sáng tạo xanh và khuyến khích tinh thần khởi nghiệp để duy trì vị thế. 

>>> Tải xuống: 

• [EBOOK] 50 Góc nhìn về Đổi mới sáng tạo & Chuyển đổi xanh cho Doanh nghiệp
• Winning Accelerator Playbook 2026 by BambuUP

Mỹ - Nhật: Hai cường quốc dẫn đầu Đổi mới sáng tạo toàn cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, đổi mới sáng tạo là yếu tố quyết định vị thế của các quốc gia. Mỹ và Nhật Bản, hai cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới, đã và đang dẫn đầu trong việc đầu tư mạnh mẽ vào R&D và xây dựng hệ sinh thái đổi mới hiệu quả.

Mỹ và Nhật Bản lần lượt đứng ở vị trí thứ 3 và 13 trong danh sách 132 nền kinh tế có chỉ số đổi mới sáng tạo cao nhất thế giới năm 2023.

Báo cáo mới nhất của Ủy ban châu Âu công bố cuối năm 2023 cho thấy Mỹ vẫn giữ vững vị trí dẫn đầu thế giới về chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển (R&D), với mức đầu tư trung bình khoảng 2,8% GDP. 

Theo đó, các công ty công nghệ Mỹ tiếp tục là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng R&D toàn cầu. Alphabet, công ty mẹ của Google, một lần nữa dẫn đầu danh sách các nhà đầu tư lớn nhất vào R&D, tiếp theo là Meta, Microsoft và Apple. Sự thống trị của các "gã khổng lồ" công nghệ này cho thấy tầm quan trọng ngày càng tăng của đổi mới trong lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông.

Tương tự, Nhật Bản là cường quốc R&D hàng đầu thế giới, đặc biệt nổi bật trong lĩnh vực công nghệ xanh. Năm 2022, chi tiêu R&D của nước này tăng 4,9% so với năm trước, tập trung chủ yếu vào các ngành khoa học tự nhiên như vật lý, kỹ thuật, nông nghiệp và y tế. 

Một điểm chung quan trọng giữa hai hệ sinh thái đổi mới sáng tạo Nhật và Mỹ là sự hợp tác chặt chẽ giữa khu vực công và tư nhân. Ở Mỹ, các dự án nghiên cứu lớn thường là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa các trường đại học, các phòng thí nghiệm nghiên cứu quốc gia và các doanh nghiệp tư nhân. Chính phủ Mỹ đóng vai trò quan trọng trong việc tài trợ cho các dự án này thông qua các chương trình như SBIR. 

Nhật Bản cũng áp dụng mô hình tương tự. Chương trình "Society 5.0" không chỉ là một sáng kiến công nghệ mà còn là một chiến lược phát triển toàn diện giữa nhà nước và doanh nghiệp nhằm giải quyết các vấn đề xã hội, hướng tới một xã hội số hóa, bền vững và tăng trưởng dài hạn. Sự hợp tác chặt chẽ giữa nhà nước và doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực, tạo ra những bước tiến vượt bậc trong công nghệ và sản xuất. 

>>> Xem thêm:

• Đổi mới sáng tạo là gì? Cẩm nang toàn diện về ĐMST cho doanh nghiệp
• Đổi Mới Sáng Tạo Mở (Open Innovation): Mô Hình Đột Phá Giúp Tăng Tốc Đổi Mới Sáng Tạo

Bước vào cuộc đua sáng tạo – tự do bứt phá hay bền vững dẫn đầu?

Trong khi cả Hoa Kỳ và Nhật Bản đều được xem là những động lực chính của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thế giới, thì phương pháp tiếp cận của họ lại có những nét đặc trưng riêng biệt. Nếu như Hoa Kỳ đặt trọng tâm vào việc khuyến khích tinh thần khởi nghiệp và sáng tạo cá nhân, thì Nhật Bản lại tập trung vào việc hoàn thiện các quy trình sản xuất.

Mỹ là mảnh đất màu mỡ cho những ý tưởng táo bạo và sẵn sàng chấp nhận rủi ro. Văn hóa doanh nghiệp tại đây tôn vinh tinh thần sáng tạo cá nhân và khuyến khích việc thử nghiệm những ý tưởng mới.

Thất bại không phải là điều đáng sợ mà là một phần không thể thiếu trong quá trình học hỏi và thành công. Chính tinh thần này đã góp phần tạo nên hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Thung lũng Silicon, nơi các doanh nghiệp dẫn đầu các xu hướng công nghệ toàn cầu.

Là biểu tượng của tinh thần khởi nghiệp Mỹ, Tesla từ khi ra mắt dòng sản phẩm Roadster đầu tiên đã thể hiện vai trò quan trọng trong việc thay đổi ngành công nghiệp ô tô và đưa ô tô điện vào cuộc sống hàng ngày. 

Elon Musk - CEO, nhà đầu tư, kiến trúc sư sản phẩm của Tesla -  từ lâu đã nổi tiếng với sự kiên định trong việc theo đuổi những ý tưởng táo bạo mang tầm cỡ thay đổi thế giới. Elon Musk đã đặt ra những mục tiêu đầy thách thức đối với ngành công nghiệp ô tô và năng lượng cho Tesla, bắt đầu với ý tưởng về việc sản xuất một chiếc xe điện với những tiện ích dành cho đại đa số quần chúng. Ông cũng đưa ra mục tiêu đẩy mạnh phát triển công nghệ xe tự lái, dẫn đầu trong việc biến những ý tưởng thành hiện thực với các tính năng Autopilot và Full Self-Driving.

Với Nhật Bản, đổi mới sáng tạo không phải là một cuộc chạy đua về tốc độ mà là một cuộc đua về độ bền. Bí quyết đổi mới sáng tạo của Nhật Bản nằm ở việc cải tiến liên tục trong các quy trình sản xuất và quản lý. Triết lý "Kaizen" chính là tinh thần cốt lõi của nhiều doanh nghiệp sàn xuất Nhật Bản. Cách tiếp cận này giúp Nhật Bản nâng cao hiệu suất, giảm thiểu lãng phí và tạo ra các sản phẩm có chất lượng vượt trội mà vẫn duy trì chi phí sản xuất thấp. 

Nhật Bản luôn đi đầu trong việc tìm kiếm những giải pháp sản xuất bền vững và hiệu quả. Việc ứng dụng đá vôi để tạo ra vật liệu mới LIMEX chính là một minh chứng rõ nét cho tinh thần cải tiến không ngừng nghỉ của đất nước này. Đá vôi, nguyên liệu chính tạo nên LIMEX, là một kho tàng vô tận trên Trái đất và đặc biệt dồi dào tại Nhật Bản. Việc tận dụng nguồn tài nguyên này vừa giảm thiểu sự phụ thuộc vào các nguồn tài nguyên hữu hạn như dầu mỏ, gỗ và nước, vừa góp phần bảo vệ môi trường toàn cầu.

Bên cạnh đó, LIMEX còn là một mô hình kinh doanh mang lại cơ hội phát triển bền vững cho nhiều quốc gia. Thành phần chính của đá vôi là canxi cacbonat. Với sự phát triển công nghệ thu giữ và tái sử dụng carbon (CCU), LIMEX được kỳ vọng góp phần giảm thiểu hiệu ứng nhà kính, xây dựng nền kinh tế tuần hoàn. 

>>> Xem thêm: Product-as-a-Service: Cách doanh nghiệp chuyển đổi để đáp ứng xu hướng tiêu dùng mới

Khám phá cơ hội đổi mới cùng BambuUP trong tháng 10 – "Month of Global"

Tháng 10 này, BambuUP vinh dự đồng hành cùng các doanh nghiệp Việt Nam trong hành trình khám phá hai cường quốc đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới: Mỹ và Nhật Bản. Chương trình "Global Unlock" hứa hẹn mang đến những trải nghiệm thực tế tại các tập đoàn công nghệ hàng đầu như Apple, Google, Netflix, giúp doanh nghiệp Việt Nam học hỏi những bí quyết đổi mới, sáng tạo sản phẩm đẳng cấp thế giới. Đặc biệt, cơ hội làm việc cùng VinFast tại Mỹ và gặp gỡ cộng đồng doanh nghiệp Việt tại Tổng Lãnh sự quán sẽ mở ra những cánh cửa hợp tác mới đầy tiềm năng.

Cùng lúc đó, chuyến đi Nhật Bản sắp tới sẽ tập trung vào câu chuyện chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Đoàn doanh nghiệp Việt Nam sẽ có cơ hội trực tiếp trải nghiệm các công nghệ tiết kiệm năng lượng hàng đầu tại Mayekawa MFG, khám phá quy trình tái chế hiện đại tại TBM và học hỏi kinh nghiệm quản lý giảm phát thải carbon từ Askul. Bên cạnh đó, việc tham gia Hội nghị Thành phố thông minh Châu Á lần thứ 13 sẽ mở ra cơ hội kết nối và hợp tác với các đối tác quốc tế. Đây hứa hẹn là một chuyến đi đầy ý nghĩa, giúp các doanh nghiệp Việt Nam cập nhật những xu hướng mới nhất và góp phần vào mục tiêu phát triển bền vững của đất nước.

-----------

Thiệu Nhi.