📌 Innovations Of The Week (Tuần 3/Tháng 7): Tưởng tượng một ngày từ đầu đến chân, mọi phụ kiện thời trang bạn sử dụng đều được làm từ các vật liệu bền vững, thân thiện với môi trường thì sẽ ra sao? 4 startup tuần này với loạt giải pháp phụ kiện tái chế sẽ cho bạn hình dung rõ nét nhất.
Từ kính râm, dây chuyền, túi xách, giày dép,... đều được làm từ những vật liệu gần gũi với cuộc sống thường ngày, nhưng cũng góp phần không nhỏ vào công cuộc “xanh hóa” ngành phụ kiện thời trang.
>>> Xem thêm: Đổi mới sáng tạo là gì? Cẩm nang toàn diện về ĐMST cho doanh nghiệp
1. Kính râm từ bã cà phê
Thị trường kính mắt phần lớn sản phẩm kính mắt đều làm từ nhựa. Dẫu được quảng bá có khả năng tái chế, mỗi năm, hàng triệu cặp kính được sản xuất từ nguyên liệu nhựa nguyên sinh (nguồn gốc hóa thạch) vẫn kết thúc vòng đời ở bãi rác, làm trầm trọng hơn nạn ô nhiễm trên toàn cầu.
Thương hiệu OCHIS đến từ Ukraine hy vọng có thể góp phần chấm dứt thực trạng trên. Thay vì tiếp tục phụ thuộc vào vật liệu nhựa truyền thống, công ty đã tạo nên dấu ấn trong ngành thời trang với sản phẩm kính râm độc đáo được làm từ bã cà phê. Ý tưởng sáng tạo này không chỉ mang đến phong cách thời trang mới mẻ mà còn góp phần giải quyết vấn đề rác thải, hướng đến xu hướng tiêu dùng bền vững trong ngành thời trang
Điểm nổi bật của kính râm OCHIS chính là chất liệu thân thiện với môi trường. Thay vì sử dụng nhựa thông thường, OCHIS tận dụng bã cà phê - nguồn nguyên liệu tái chế dồi dào và bền vững. Việc sử dụng bã cà phê giúp giảm thiểu rác thải, bảo vệ môi trường xanh và góp phần giải quyết bài toán rác thải cà phê sau khi tiêu dùng.
Với tham vọng làm ra loại kính râm vừa thời thượng lại vừa thân thiện với môi trường, CEO của OCHIS Maksym Havrylenko đã trăn trở với nhiều ý tưởng làm kính mắt từ các loại thảo dược như bạc hà, mùi tây và bạch đậu khấu trước khi tìm đúng loại nguyên liệu tự nhiên là bã cà phê.
Trên thực tế, các ngành sản xuất xanh đã tìm đến bã cà phê để chế tạo nhiều sản phẩm như nội thất, cốc, mực in và nhiên liệu sinh học.
Tuy nhiên, CEO Havrylenko là người tiên phong trong việc sử dụng nguyên liệu này để làm ra kính râm. Sản phẩm của OCHIS cho người dùng thưởng thức hương vị cà phê rang xay nồng nàn từ chính chiếc kính của mình.
>>> Xem thêm: Bức tranh toàn cảnh về đổi mới sáng tạo tại Hàn Quốc
CEO của OCHIS cho biết lý do thứ nhất khiến ông chọn bã cà phê làm nguyên liệu là vì màu đen của cà phê là màu cơ bản của các loại kính râm.Thứ hai, bã cà phê có thể được tìm thấy ở khắp nơi trên thế giới với khối lượng lên tới hàng triệu tấn.
Điểm cộng chính của loại kính thân thiện với môi trường này là kính được làm bằng bã cà phê và dùng keo gắn là dầu thực vật nên nếu bị vứt bỏ, kính sẽ phân hủy thành phân bón hữu cơ cho đất sau 10 năm.
Ngay từ khi được giới thiệu tại sàn gọi vốn Kickstarter, OCHIS COFFEE đã thu hút lượng vốn đầu tư trị giá 13.000 USD, vượt mục tiêu đề ra là 10.000 USD và đặc biệt thu hút với các khách hàng đến từ Mỹ, Tây u, Nhật Bản và Australia. Chỉ có khoảng 10% khách hàng của Havrylenko là người Ukraine.
Mục tiêu hàng đầu của OCHIS là quảng bá ý tưởng sản xuất các sản phẩm bền vững và phân hủy tự nhiên, hướng đến một tương lai xanh cho ngành thời trang và bảo vệ môi trường. Kính râm OCHIS không chỉ là một sản phẩm thời trang mà còn là biểu tượng cho lối sống bền vững, lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường đến cộng đồng người tiêu dùng.
2. Chiếc túi nhẹ nhất thế giới, với 99% thành phần là không khí
Phát triển từ dòng túi Swipe hình bầu dục đặc trưng của thương hiệu, hai nhà thiết kế Sébastien Meyer và Arnaud Vaillant, đồng sáng lập Coperni (Pháp) đã bắt tay với Giáo sư Ioannis Michaloudis để tạo nên Air Swipe Bag với cấu trúc gây sốc gồm 99% không khí và 1% thủy tinh.
Trong bộ sưu tập Thu Đông 2024, Coperni đã ra mắt “Air Swipe Bag” – chiếc túi xách được làm từ 99% không khí cùng 1% còn lại là thủy tinh. Trong đó, phần thủy tinh thực chất là silica aerogel vật liệu nano, mà đội ngũ của Coperni được mô tả là “rất tinh tế (và không dễ vỡ)”.
Aerogel còn được gọi là Alcogel, do được chế tạo từ gel silica (SiO2) và ancol. Aerogel là một dạng vật liệu có rất nhiều tính chất thú vị. Nó là chất rắn nhẹ nhất trên thế giới và có thể chịu được nhiệt độ và áp suất cực cao; nó thậm chí có thể chặn được một viên đạn. Nói một cách đơn giản, Aerogel là một dạng ‘khí lẫn rắn’, có tới 90% thể tích là không khí, do đó nó chỉ nặng hơn không khí 3 lần và nhẹ hơn thủy tinh tới 1.000 lần.
Tuy chủ yếu là khí, nhưng Aerogel có thể chịu được sức nặng gấp từ 500 đến 4.000 lần trọng lượng của nó. Vì thế, có thể nói Air Swipe của Coperni được làm từ vật liệu rắn nhẹ nhất trên hành tinh. Chiếc túi này có kích thước 27 x 16 x 6 cm, nhưng lại chỉ nặng vỏn vẹn 33 gram.
>>> Xem thêm: Bao bì bền vững: 6 chiến lược tối ưu cho đường đua đổi mới sáng tạo xanh
Thiết kế của Air Swipe Bag cũng vô cùng ấn tượng với kiểu dáng hình bầu dục thời thượng, phần tay cầm tròn trịa mang đến cảm giác thoải mái khi sử dụng. Túi có nhiều màu sắc và kích thước khác nhau, phù hợp với đa dạng phong cách và nhu cầu.
Trước khi trở thành bước đột phá mới nhất của thời trang, nhờ khả năng cách nhiệt và cách âm đặc biệt, năm 1997, silica aerogel đã được Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) đưa vào sử dụng. Họ dùng loại vật liệu này để bọc con tàu “Sojourner” tránh sự xâm nhập của nhiệt độ lạnh giá trên sao Hoả…. Còn trên mặt đất, keo khí đang được nghiên cứu ứng dụng trong việc chế tạo những cửa sổ cách nhiệt.
Giáo sư Ioannis Michaloudis - nhà nghiên cứu mẫu túi này chia sẻ: “Khi thời trang tích hợp kỹ thuật thủ công liên ngành, chẳng hạn như khoa học, nó có thể truyền cảm hứng cho nhiều thương hiệu, để cho ra đời các ứng dụng chất liệu mới mang lại giải pháp thiết thực cho ngành lẫn môi trường. Việc thử nghiệm với các chất liệu độc đáo có thể chính là một trong những cách để chúng ta dùng thời trang cứu lấy hành tinh. Vì vậy, các thương hiệu thời trang nên cởi mở với những ý tưởng mới và hợp nhất với các lĩnh vực như khoa học để khám phá và phát minh ra nhiều sản phẩm thời trang có giá trị bền vững cao”.
3. Trang sức từ linh kiện điện tử bỏ đi
Tốc độ đào thải các thiết bị điện tử ngày càng nhanh.Theo số liệu thống kê của Liên Hợp Quốc, năm 2021, mỗi người trên Trái Đất thải ra trung bình 7,6kg rác thải điện tử, tạo nên con số khổng lồ 57,4 triệu tấn rác thải điện tử trên toàn cầu. Thật đáng lo ngại khi chỉ có 17,4% trong số này được thu gom, xử lý và tái chế đúng cách. Việc "vung tay" mua sắm điện thoại mới mỗi năm, vứt bỏ những thiết bị giá rẻ một cách nhanh chóng chính là hành động góp phần vào "ô nhiễm điện tử" trên Trái Đất. Tuy nhiên, có lẽ bạn sẽ “ấm lòng” hơn đôi chút khi biết rằng rác thải điện tử nay đã có nhiều ứng dụng hơn trong ngành thời trang.
Thời trang E-waste là một bước tiến mới trong quá trình chuyển đổi sang các hoạt động bền vững, thân thiện với môi trường. Giảm thiểu rác thải điện tử giúp bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và giảm lượng năng lượng tiêu hao.
Đầu tháng 4/2023, thương hiệu trang sức cao cấp Oushaba, trụ sở tại London (Anh) vừa cho ra mắt một BST trang sức từ linh kiện điện tử. Không chỉ riêng Oushaba mà nhiều thương hiệu thời trang trên thế giới cũng đã bắt đầu sử dụng các vật liệu được tái chế từ chất thải điện tử.
Nữ doanh nhân Gillian Carr, từng làm việc cho nhà đấu giá Christie's, đã nảy sinh ý tưởng sáng lập Oushaba trong thời gian nước Anh bị phong tỏa vì COVID-19. "Những ngày tháng u buồn ấy khiến tôi có thời gian suy ngẫm nhiều điều xoay quanh mối quan hệ giữa con người và đồ điện tử", Carr chia sẻ.
>>> Xem thêm: Thời trang bền vững – bước chuyển tất yếu của ngành dệt may Hàn Quốc
"Thiết bị điện tử, tiêu biểu như điện thoại, là cầu nối giúp chúng ta kết nối với thế giới bên ngoài. Chúng cũng chứa đựng những ký ức riêng tư, đáng nhớ của mỗi người. Thế nên tôi luôn băn khoăn về việc chúng bị vứt bỏ quá nhanh chóng. Một chiếc điện thoại mới có thể phải kết thúc vòng đời trong bãi phế liệu chỉ sau 18 tháng xuất xưởng."
Cùng chung tay với 2 đối tác khác, Carr hợp tác với một xưởng kim hoàn danh tiếng tại đảo Sicily (Ý) để sàng lọc điện thoại cũ, tìm kiếm các bộ phận hữu dụng và "tái sinh" chúng thành những món trang sức tinh xảo.
Carr là một trong những người sớm nhận thức được sức ép của nạn ô nhiễm và khủng hoảng khí hậu. Do đó, khi gia nhập thị trường trang sức, mục tiêu hàng đầu của cô là sử dụng nguyên vật liệu bền vững nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.
Góc nhìn của Carr phản ánh xu hướng rõ ràng trong ngành kim hoàn toàn cầu. Theo báo cáo điều tra của McKinsey (Mỹ) năm 2021, trước năm 2025, yếu tố bền vững sẽ đóng vai trò quyết định 20-30% sức mua của mặt hàng nữ trang cao cấp. McKinsey cũng đưa ra kết luận trong một nghiên cứu khác: hơn 43% người tiêu dùng trẻ hiện nay có khuynh hướng ưu ái các thương hiệu đề cao nền tảng kinh doanh bền vững.
Nắm bắt nhu cầu khách hàng, giới doanh nghiệp trẻ đang nhạy bén hơn bao giờ hết trước vấn đề tận dụng và tái chế. “Năm 16 tuổi, trong một chuyến tham quan cùng trường trung học, lần đầu tiên tôi đến một xưởng đúc kim loại. Tại đây, họ giải thích với chúng tôi rằng các bảng mạch điện tử của điện thoại di động chứa một số kim loại quý như vàng, bạc và platin (bạch kim). Thông tin này khiến tôi nghĩ đến muôn vàn giá trị còn ẩn giấu của rác thải điện tử, nhất là đối với ngành chế tác kim hoàn” - doanh nhân Eliza Walter chia sẻ.
7 năm sau đó, vào năm 2017, Walter ra mắt Lylie - hãng nữ trang sử dụng vàng tái chế từ điện thoại di động và vật liệu thừa của ngành nha khoa (một số hợp kim quý dùng trong kỹ thuật trám răng). Lylie thành danh với những bộ sưu tập trang sức cao cấp làm từ 100% chất liệu bền vững kể trên, kết hợp cùng đá quý tái chế và kim cương nhân tạo.
4. Giày làm hoàn toàn từ vỏ chai nhựa tái chế, hoàn thiện một đôi chỉ trong 6 phút.
Trong 50 năm qua, con người đã tạo ra hơn 6 tỷ tấn rác thải nhựa. Thật đáng lo ngại khi chỉ có 9% được tái chế, 12% được đốt và 79% còn lại vùi lấp trong các bãi rác hoặc xả thải ra môi trường tự nhiên. Trên một số hòn đảo ở Ấn Độ Dương, người ta ước tính rằng dép tông và những đôi giày đơn giản khác chiếm tới 25% rác thải nhựa đại dương. Nắm bắt thực trạng này, một startup đã ra đời, biến những chai nhựa phế thải thành những đôi giày, dép thời trang và thân thiện với môi trường.
Rothy’s, một startup tại San Francisco, Mỹ chuyên làm ra những mẫu giày vô cùng xinh xắn dành cho nữ giới, được làm từ những vỏ chai nhựa đã qua sử dụng. Chúng được thiết kế bởi Roth Martin và Stephen Hawthornthwaite, là hai nhà đồng sáng lập ra thương hiệu giày Rothy’s.
>>> Xem thêm: Những mô hình mới giải quyết vấn đề rác thải hữu cơ từ thực phẩm
Ý tưởng của họ bắt nguồn từ việc nhìn thấy các bà vợ mỗi ngày đều băn khoăn về việc mang gì, từ đó họ tự hỏi tại sao họ không bắt tay vào việc thiết kế giày dép. Quy trình sản xuất giày Rothy's cũng vô cùng ấn tượng:
- Thu gom và xử lý: Vỏ chai nhựa được thu gom từ các trung tâm tái chế, trải qua quy trình rửa sạch và khử trùng kỹ lưỡng.
- Chế biến nguyên liệu: Vỏ chai được cắt thành mảnh nhỏ, tạo thành các viên nhựa.
- Tạo sợi: Các viên nhựa được nung nóng và kéo giãn thành những sợi filament mềm mại.
- Dệt giày: Sử dụng công nghệ dệt 3D hiện đại, các sợi filament được đan thành giày theo mẫu mã, màu sắc và kích cỡ đã được lập trình sẵn.
Điều đáng nói là Nike đã sử dụng một phương pháp tương tự để tạo ra dòng sản phẩm Flyknit được giới thiệu vào năm 2012. Nhưng khác với Flyknit, và các mẫu giày thể thao cũng sử dụng vật liệu tái chế vốn được làm theo phương pháp 2D, Rothy’s được đan theo công nghệ 3D liền mạch – toàn bộ quá trình mất sáu phút – sử dụng gần như chính xác số lượng vật liệu yêu cầu, không hề có nguyên liệu thừa.
Những đôi giày của Rothy’s trông giống như vải hơn là nhựa, có hai kiểu dáng là Point được bán với giá ($145) và Flat ($125), hoàn toàn có thể giặt bằng máy và mất 40 phút khô ráo. Rothy có lượng khách hàng trên toàn cầu đặt mua sản phẩm trên mạng internet.
Ngoài ra, sản phẩm giày Rothy còn có khả năng tái chế lần nữa để biến thành thảm tập thể thao, đế giày cao su hay thảm lót sàn nhà. CEO của Rothy’s- Roth Martin cho biết: “Đến nay chúng tôi đã tái chế hơn 50 triệu chai nước nhựa để tạo nên những đôi giày. Bằng cách tạo ra sợi từ chai nhựa, chúng không nằm ở bãi rác và bị chôn lấp”.
>>> Tham khảo thêm các bài viết:
