Thời kỳ công nghệ 4.0 - thời kỳ vàng cho sự ra đời của hàng loạt các startups đổi mới sáng tạo đầy triển vọng. Với các doanh nghiệp trên thế giới, họ nuôi dưỡng ý định “chuyển mình” bằng cách áp dụng mô hình Open Innovation - tìm kiếm những ý tưởng, giải pháp sáng tạo từ bên ngoài. Startup chính là nguồn năng lượng mới của các doanh nghiệp lớn. Và ngược lại doanh nghiệp lớn là nền tảng, là nhà phát triển thương mại, đưa các ý tưởng mới vào thực tiễn.
Thế nhưng, việc kết nối giữa hai bên vẫn còn tồn đọng những vướng mắc và phải được nhìn nhận rõ ràng. Vậy, cùng BambuUP tìm hiểu về những khó khăn đó
>>> Xem thêm: Tầm quan trọng của đổi mới sáng tạo trong thời đại số: Chìa khoá phát triển doanh nghiệp và kinh tế Việt Nam
Vấn đề từ tập đoàn lớn
Khó khăn trong việc kết nối giữa Công ty Khởi nghiệp & các Tập đoàn lớn một phần do Việt Nam còn thiếu những nền tảng kết nối giữa hai bên, những trung tâm hỗ trợ startup gặp gỡ nhà đầu tư, hay những buổi chia sẻ về nhu cầu từ các doanh nghiệp lớn; nhưng thực chất vướng mắc này phần lớn bắt nguồn từ những nguyên nhân chủ quan của hai bên. Các tập đoàn lớn vẫn còn thận trọng, chưa đủ tin tưởng các startup
Theo ông Louis Nguyễn, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc Công ty Quản lý quỹ Saigon (SAM): “Những hạn chế khiến nhà đầu tư không thể đi đường dài với startup đó chính là sự thiếu thật thà trong quá trình giới thiệu dự án và gọi vốn. Nhà đầu tư cần điều này để hoạch định chính xác. Tuy nhiên, không nhiều dự án trình bày thiếu chân thật nên sau vòng thẩm định, nhà đầu tư buộc phải chia tay với startup.”
Ngoài ra để phòng tránh sự trà trộn của đối thủ, các tập đoàn cần rất cẩn trọng khi ký kết hợp tác với các doanh nghiệp khởi nghiệp.
>>> Xem thêm: Nông nghiệp xanh tại Singapore: Bước tiến bền vững cho ngành nông nghiệp
Chưa sẵn sàng thay đổi bộ máy hoạt động
Ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam nhận định: “các doanh nghiệp lớn thường có bộ máy hoạt động hoàn chỉnh quá, chuyên nghiệp quá…, điều này đôi khi khiến các doanh nghiệp ít thoát ra khỏi khuôn khổ sẵn có đó.”
Ngoài ra việc các nhà lãnh đạo chưa thấy được sự cần thiết của các giải pháp công nghệ mới và cho rằng bộ máy hiện tại của công ty vẫn đang hoạt động tốt cũng là một trong những lý do dẫn đến sự khó khăn trong kết nối hai bên. Trong Virtual Talk - DISRUPTION IN RETAIL INDUSTRY vừa qua, diễn giả Thuận Đoàn đã đưa ra thực tế rằng: “Ở những công ty lớn, những người quyết định thường là những người không đủ hiểu công nghệ, và những người hiểu công nghệ lại không có quyền quyết định.”
>>> Xem thêm: Khai thác tiềm năng đổi mới sáng tạo xanh trong khu vực công: Lợi ích, thách thức và bài học cho doanh nghiệp Việt
Chưa ý thức được trách nhiệm hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp
Các doanh nghiệp lớn phải coi việc hỗ trợ startup và các doanh nghiệp nhỏ như chính nhu cầu của họ, chứ không phải làm từ thiện. Theo ông Vũ Tiến Lộc đánh giá: “Dường như chúng ta đề cao quá lớn vai trò của doanh nghiệp lớn đối với những nhà khởi nghiệp, thế nhưng những đế chế công nghệ chính là những người khởi nghiệp. Như vậy, các doanh nghiệp lớn phải cảm ơn những nhà khởi nghiệp.”
“Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp lớn chính là đào tạo các thế hệ doanh nhân, các doanh nghiệp tốt cho tương lai, cho đất nước. Việc thực hiện trọng trách xây dựng thế hệ doanh nhân cho đời sau là sứ mệnh của các doanh nghiệp lớn. Các doanh nghiệp lớn hãy đặt các nhà khởi nghiệp lên vai mình. Điều này sẽ quyết định sự phát triển của đất nước”, ông Vũ Tiến Lộc cho biết.
>>> Xem thêm: AI có phải là GPS dẫn đường cho đầu tư xanh, mở khóa 40.000 tỷ đô ESG?
Các doanh nghiệp lớn thường quá bận rộn và không thể sắp xếp thời gian lắng nghe tất cả những giải pháp được đề đạt.
Doanh nghiệp lớn đi đôi với số lượng vấn đề phải giải quyết trong ngày rất lớn, khiến cho cơ hội các startup được trình bày ý tưởng trước các tập đoàn trở nên cực kỳ giới hạn cả về mặt số lượng và thời gian. Chỉ những ý tưởng thực sự xuất sắc và nổi bật mới có cơ hội này. Sau khi kết thúc 3-5 phút thuyết trình ngắn ngủi, cơ hội được bắt tay với tập đoàn lớn của startup cũng chỉ có 10%. Thế nhưng thực tế là các nhà khởi nghiệp vẫn còn yếu trong kỹ năng pitching và chưa có chiến lược tốt trong việc ra mắt sản phẩm/ý tưởng.
Về phía các các startup
Có 4 thực tế là:
Sợ ý tưởng của mình sẽ bị các tập đoàn lớn sao chép
Một startup khi bước vào cuộc chiến kinh doanh thì thiếu rất nhiều, đầu tiên là vốn, rồi sau đó là quản trị, chuỗi sản xuất, thị trường… . Trong 10 yếu tố cơ bản của kinh doanh thì các startup chỉ có được một yếu tố duy nhất là ý tưởng. Thế nhưng, nhiều startup vừa tìm kiếm sự hỗ trợ ở doanh nghiệp lớn vừa sợ bị “nuốt”, bị “thôn tính” và bỏ lỡ cơ hội gặp gỡ những nhà cố vấn, nhà đầu tư thuộc những tập đoàn hàng đầu.
>>> Xem thêm: Carbon: Lợi ích kép cho doanh nghiệp trong cuộc chạy đua phát thải ròng bằng 0
Những giải pháp vẫn chỉ mang tính chất là những sản phẩm giải quyết những vấn đề ngắn hạn, chưa phải là giải pháp toàn diện và phù hợp với tầm nhìn của các doanh nghiệp lớn.
Ở góc độ doanh nghiệp lớn, nhu cầu của họ rất lớn, rất cần những giải pháp toàn diện để áp dụng vào thực tiễn và đây là một trong những thiếu sót rất lớn của các startup hiện nay.
Theo ông Nguyễn Đỗ Lăng, Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT) Tập đoàn APEC, cái thiếu lớn nhất của startup Việt là trải nghiệm, kiến thức, ước mơ và tầm nhìn. Các startup chưa nắm bắt được nhu cầu và tầm nhìn của doanh nghiệp từ đó chưa thể đưa ra những giải pháp toàn diện và phù hợp.
Ông Lăng thẳng thắn bày tỏ: “Hiện chúng tôi thành lập quỹ khởi nghiệp 5 triệu đô la, tuy nhiên để giải ngân thì rất khó. Chúng tôi tìm mỏi mắt mà không thấy startup phù hợp. Khi hỏi giấc mơ của startup là gì? Các em thường nói giấc mơ quá nhỏ bé, đó là kiếm 1-2 triệu đô la trong tương lai. Trong khi ông chủ của Facebook lại có giấc mơ là thay đổi thế giới”.
>>> Xem thêm: Cách nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) đang tái định hình tương lai ngành hàng không
Chưa đủ am hiểu về kinh doanh, thiếu tự tin
Bà Đoàn Thu Nga – Giám đốc Công ty Luật Lawpro chỉ ra hai điều lo lắng thường gặp của các doanh nghiệp khi khởi sự kinh doanh: “Trước hết là chưa am hiểu về kinh doanh. Các bạn khởi nghiệp đa phần không xác định được mình cung ứng cho ai, mình nằm ở đâu trong chuỗi, do đó nhanh chóng khai sinh rồi khai tử. Cái yếu và thiếu hiện nay của startup là thiếu và yếu thông tin, dẫn tới một chút biến động có thể bị "bẻ gãy" và "nuốt chửng".”
Bên cạnh đó, theo bà Nga, điều lo lắng thứ hai nằm ở phần bên trong doanh nghiệp, đó là sợ sai, sợ thất bại, sợ mất tiền. Nhiều Startup không phát triển được hệ thống do trở ngại về vấn đề quản trị điều hành kể cả khi có vốn.
>>> Xem thêm: Tín Chỉ Carbon Là Gì? Thị Trường Tín Chỉ Carbon Ở Việt Nam
Không có nhiều mối quan hệ
Mới tham gia vào môi trường kinh doanh, các doanh nghiệp khởi nghiệp chắc chắn chưa thể có được nhiều mối quan hệ trong giới kinh doanh. Điều này có thể là một nguyên nhân khiến các giải pháp của họ không được ưu tiên xem xét và đánh giá. Không có mối quan hệ cũng đồng nghĩa với việc không biết phải liên hệ với tập đoàn ra sao, quy trình như nào,...
Vậy đâu là giải pháp cho những vướng mắc này? Hãy theo dõi BambuUP để được cập nhật trong bài viết sắp tới bàn về các giải pháp tăng cường kết nối giữa startups và các doanh nghiệp lớn.
>>> Tham khảo thêm các bài viết:
- Vật liệu xây dựng xanh: Cách Nhật Bản tái tạo công trình và đối mặt với thiên tai
- Những mô hình mới giải quyết vấn đề rác thải hữu cơ từ thực phẩm
- Product-as-a-Service: Cách doanh nghiệp chuyển đổi để đáp ứng xu hướng tiêu dùng mới
- Bao bì bền vững: 6 chiến lược tối ưu cho đường đua đổi mới sáng tạo xanh
